مقدمه
در اين مقاله سعي شده است در مورد فيلسوف بزرگ آلماني، يعني نيچه صحبت کنيم. ما اين را مي دانيم که صحبت کردن در مورد فلسفه و فيلسوف مشکلات خاص خود را دارد، اما در اين ميان سخن از نيچه گفتن بسيارمشکل تر است. چرا که گروهي اساساً نيچه را فيلسوف نمي دانند و به او لقب ضد فيلسوف داده اند. ما مي دانيم فلسفه در اصطلاح خود فلاسفه امري نظام مند است. اما نيچه اين خصوصيت نظام مند بودن را ندارد. يعني گاه يک مطلب را بيان مي کند و بدون اينکه به نتيجه برسد به مطلب ديگري مي پردازد و يا مطلبي را بيان مي کند و مطلب بعدي او به گونه اي است که انگار مطلب قبلي را نقض مي کند.
زندگينامه نيچه
فرد ريش ويلهلم نيچه در سال 1844 درپروس زاده شد پدرش کشيش لوتري بود که در سال 1849 فوت کرد. بنابراين نيچه با مادر و خواهرش زندگي کرد. کشيش بودن پدر و زندگي کردن در يک محيط زنانه تأثير عميقي بر روحيه ي نيچه گذاشت به گونه اي که بعدها بر عليه همين دو عنصر يعني زن و مسيحيت، موضع گيري شديدي کردو نيچه در سال 1858 به دبيرستان راه يافت و اين مقطع را با موفقيت پشت سر گذاشت و در سال 1864 به دانشگاه لايپزيک راه پيدا مي کند و در آنجا با آثار شوپنهاور آشنا مي شود و خود را شوپنهاوري مي داند. در اين مدت ز مان يعني حد فاصل بين دوران دبيرستان با دانشگاه نيچه ايمان خود را از دست مي دهد. در سال 1868 با واگنر آشنا شد. نيچه براي واگنر احترام زيادي قائل بود، در حدي که مي توان گفت او را تقديس مي کرد و او را يگانه بنيانگذار هنر حقيقي مي داند. او در سال 1872 نخستين کتاب خود را يعني« زايش تراژدي از روح موسيقي» را نوشت که در مورد واگنر بود، ولي بعد از مدتي نيچه رابطه ي خود را با واگنر به هم زد و علت اين قطع رابطه را هم اينگونه بيان مي کند که آثار واگنر منحط شده اند. يعني اينکه آثار واگنررا برگرفته از اخلاق مسيحي مي دانست و همچنين مي گفت که در آثار واگنر روح زنانه اي نهفته است که اين بخاطر فلسفه ي او است که با زن و مسيحيت مخالف است، منظور نيچه را از اين مطالب در سطور بعد بيان خواهيم کرد. نيچه در بهار 1879 از کرسي استادي به علت بيماري کناره گيري کرد و ده سال بعد را در کشورهاي اروپايي چون ايتاليا و سوئيس به سفر پرداخت.
آثار نيچه
او در سال 1881کتاب« سپيده دم» را و در سال 1882 کتاب« حکمت شادان» را نوشت. او در سال 1883 کتاب« چنين گفت زرتشت» را نوشت. اين کتاب بيانگر روح نا آرام نيچمه است و برخلاف آثار قبلي او که آهنگ ملايمي دارند، در اين کتاب حالت نوشته هاي نيچه حالت عصيانگرانه دارند و در واقع اين همان اثري است که معمولاً نيچه را با آن مي شناسند.
نيچه در سال 1882 عاشق دختري به نام لوسالومه مي شود، اما جواب منفي مي شنود، که اين هم به نوعي شکست براي نيچه محسوب مي شود. بيماري سردرد نيچه، ضعف شديد بينايي و عشق ناکانم سرانجام تأثير خود را بر نيچه گذاشت و باعث شد که نيچه از نوشتن کتاب به گزيده گويي بپردازد. نمونه اي از اين گزيده گويي و کار کردن در حد مقاله، کتابي است به نام« تبار شناسي اخلاق» که دراين کتاب به ريشه شناسي اخلاق در اروپا مي پردازد. او در اين کتاب به اخلاق مسيحيت مي تازد و آن را اخلاق انسانهاي ناتوان بيان مي کند و با اين کار خود سعي مي کند ريشه اخلاق مسيحي را بخشکاند.
فلسفه نيچه
در ابتدا بيان شد که نيچه با زن و مسيحيت مخالف است، واقعيت اين است که نيچه در اصل با زن مخالف نيست بلکه همانطورکه بسياري از شاعران و فلاسفه در بيان موضوعات خود از سمبل ها ونشانه ها استفاده مي کنند، نيچه هم براي بيان مطلب خود از سمبلهايي استفاده مي کند.
يکي از اين سمبلها که نيچه از آن استفاده مي کند، زن است وزن سمبل پستي است. زن موجودي است که بايد او را خواست و او هرگز توان خواستن ندارد. اخلاق مسيحيت هم اينگونه است يعني انسان را از خواستن دور نگه مي دارو خواستن را براي انسان امري آلوده بيان مي کند. در بينش مسيحيت، انساني از همه بهتر است که از همه کمتر بخواهد بنابراين اينجا است که پيوند زن و مسيحيت شروع مي شود. يعني زن موجودي است که نمي خواهد و مسيحيت، مذهبي است که انسان را به نخواستن وادار مي کند.
نيچه مدعي است اخلاق مسيحيت انسان را از زندگي واقع گرايانه دور مي سازد و انسان را غير واقعي و دروغين بار مي آورد و معني عدالت را در مسيحيت هم شکل کردن انسانها مي داند که از نظر نيچه اين با طبيعت انسان سازگار نيست.
بحث ديگر فلسفي نيچه در خدا ناباوري نيچه است و او اعلام مي کند: که خدا مرده است. اينکه چرا نيچه چنين مي گويد به اين دليل است که نيچه خدا را پايه و اساس ارزشهاي مسيحي مي داند و با اعلام مرگ خدا مي خواهد همه ي ارزشهاي مسيحي را از بن برافکند.
اينکه بگوئيم منظور نيچه ازآنچه درباره ي خدا گفته، چه بوده است، نمي توان نظر قطعي داد و اينکه نيچه ملحد بوده است يا موحد هم نمي توان چندان نظر قطعي داد بلکه نظرات متفاوتي در مورد اين قضايا بيان شده است.
سرانجام نيچه
در سال 1889 نيچه از لحاظ رواني کاملاً از هم مي پاشد و ديگر نمي تواند که حتي کارهاي شخصي خود را انجام بدهد و در اين سالها مادرش همه ي کارهاي او را انجام مي دهد، اما در سال 1897 مادرش مي ميرد و سرپرستي نيچه را خواهرش به عهده مي گيرد، همان خواهري که در بسياري از نوشته هاي نيچه سمبل بد جنسي است. نيچه سرانجام در سال 1899 سکته مغزي کرد و در سال 1900 فوت کرد.
بعد از مرگ نيچه گزيده گويي هاي او جمع آوري شد و با عنوان« خواست و اراده ي معطوف به قدرت» منتشر شد. او در اين نوشته ها بيان مي کند که همه ي حرکات و خواستن ها معطوف به قدرت است. هر خواستني به اين دليل است که آن موجود مي خواهد قدرتمند شود. نيچه قدرت را زائيده ي صفات و توانايي هاي ذاتي شخص مي داند نه اينکه قدرت را به او تفويض کنند. بنابراين نيچه به نوعي با سوسياليسم و دموکراسي مخالف است و آنان را شکل تغيير يافته مسيحيت مي داند.
در اين مقاله سعي شده است در مورد فيلسوف بزرگ آلماني، يعني نيچه صحبت کنيم. ما اين را مي دانيم که صحبت کردن در مورد فلسفه و فيلسوف مشکلات خاص خود را دارد، اما در اين ميان سخن از نيچه گفتن بسيارمشکل تر است. چرا که گروهي اساساً نيچه را فيلسوف نمي دانند و به او لقب ضد فيلسوف داده اند. ما مي دانيم فلسفه در اصطلاح خود فلاسفه امري نظام مند است. اما نيچه اين خصوصيت نظام مند بودن را ندارد. يعني گاه يک مطلب را بيان مي کند و بدون اينکه به نتيجه برسد به مطلب ديگري مي پردازد و يا مطلبي را بيان مي کند و مطلب بعدي او به گونه اي است که انگار مطلب قبلي را نقض مي کند.
زندگينامه نيچه
فرد ريش ويلهلم نيچه در سال 1844 درپروس زاده شد پدرش کشيش لوتري بود که در سال 1849 فوت کرد. بنابراين نيچه با مادر و خواهرش زندگي کرد. کشيش بودن پدر و زندگي کردن در يک محيط زنانه تأثير عميقي بر روحيه ي نيچه گذاشت به گونه اي که بعدها بر عليه همين دو عنصر يعني زن و مسيحيت، موضع گيري شديدي کردو نيچه در سال 1858 به دبيرستان راه يافت و اين مقطع را با موفقيت پشت سر گذاشت و در سال 1864 به دانشگاه لايپزيک راه پيدا مي کند و در آنجا با آثار شوپنهاور آشنا مي شود و خود را شوپنهاوري مي داند. در اين مدت ز مان يعني حد فاصل بين دوران دبيرستان با دانشگاه نيچه ايمان خود را از دست مي دهد. در سال 1868 با واگنر آشنا شد. نيچه براي واگنر احترام زيادي قائل بود، در حدي که مي توان گفت او را تقديس مي کرد و او را يگانه بنيانگذار هنر حقيقي مي داند. او در سال 1872 نخستين کتاب خود را يعني« زايش تراژدي از روح موسيقي» را نوشت که در مورد واگنر بود، ولي بعد از مدتي نيچه رابطه ي خود را با واگنر به هم زد و علت اين قطع رابطه را هم اينگونه بيان مي کند که آثار واگنر منحط شده اند. يعني اينکه آثار واگنررا برگرفته از اخلاق مسيحي مي دانست و همچنين مي گفت که در آثار واگنر روح زنانه اي نهفته است که اين بخاطر فلسفه ي او است که با زن و مسيحيت مخالف است، منظور نيچه را از اين مطالب در سطور بعد بيان خواهيم کرد. نيچه در بهار 1879 از کرسي استادي به علت بيماري کناره گيري کرد و ده سال بعد را در کشورهاي اروپايي چون ايتاليا و سوئيس به سفر پرداخت.
آثار نيچه
او در سال 1881کتاب« سپيده دم» را و در سال 1882 کتاب« حکمت شادان» را نوشت. او در سال 1883 کتاب« چنين گفت زرتشت» را نوشت. اين کتاب بيانگر روح نا آرام نيچمه است و برخلاف آثار قبلي او که آهنگ ملايمي دارند، در اين کتاب حالت نوشته هاي نيچه حالت عصيانگرانه دارند و در واقع اين همان اثري است که معمولاً نيچه را با آن مي شناسند.
نيچه در سال 1882 عاشق دختري به نام لوسالومه مي شود، اما جواب منفي مي شنود، که اين هم به نوعي شکست براي نيچه محسوب مي شود. بيماري سردرد نيچه، ضعف شديد بينايي و عشق ناکانم سرانجام تأثير خود را بر نيچه گذاشت و باعث شد که نيچه از نوشتن کتاب به گزيده گويي بپردازد. نمونه اي از اين گزيده گويي و کار کردن در حد مقاله، کتابي است به نام« تبار شناسي اخلاق» که دراين کتاب به ريشه شناسي اخلاق در اروپا مي پردازد. او در اين کتاب به اخلاق مسيحيت مي تازد و آن را اخلاق انسانهاي ناتوان بيان مي کند و با اين کار خود سعي مي کند ريشه اخلاق مسيحي را بخشکاند.
فلسفه نيچه
در ابتدا بيان شد که نيچه با زن و مسيحيت مخالف است، واقعيت اين است که نيچه در اصل با زن مخالف نيست بلکه همانطورکه بسياري از شاعران و فلاسفه در بيان موضوعات خود از سمبل ها ونشانه ها استفاده مي کنند، نيچه هم براي بيان مطلب خود از سمبلهايي استفاده مي کند.
يکي از اين سمبلها که نيچه از آن استفاده مي کند، زن است وزن سمبل پستي است. زن موجودي است که بايد او را خواست و او هرگز توان خواستن ندارد. اخلاق مسيحيت هم اينگونه است يعني انسان را از خواستن دور نگه مي دارو خواستن را براي انسان امري آلوده بيان مي کند. در بينش مسيحيت، انساني از همه بهتر است که از همه کمتر بخواهد بنابراين اينجا است که پيوند زن و مسيحيت شروع مي شود. يعني زن موجودي است که نمي خواهد و مسيحيت، مذهبي است که انسان را به نخواستن وادار مي کند.
نيچه مدعي است اخلاق مسيحيت انسان را از زندگي واقع گرايانه دور مي سازد و انسان را غير واقعي و دروغين بار مي آورد و معني عدالت را در مسيحيت هم شکل کردن انسانها مي داند که از نظر نيچه اين با طبيعت انسان سازگار نيست.
بحث ديگر فلسفي نيچه در خدا ناباوري نيچه است و او اعلام مي کند: که خدا مرده است. اينکه چرا نيچه چنين مي گويد به اين دليل است که نيچه خدا را پايه و اساس ارزشهاي مسيحي مي داند و با اعلام مرگ خدا مي خواهد همه ي ارزشهاي مسيحي را از بن برافکند.
اينکه بگوئيم منظور نيچه ازآنچه درباره ي خدا گفته، چه بوده است، نمي توان نظر قطعي داد و اينکه نيچه ملحد بوده است يا موحد هم نمي توان چندان نظر قطعي داد بلکه نظرات متفاوتي در مورد اين قضايا بيان شده است.
سرانجام نيچه
در سال 1889 نيچه از لحاظ رواني کاملاً از هم مي پاشد و ديگر نمي تواند که حتي کارهاي شخصي خود را انجام بدهد و در اين سالها مادرش همه ي کارهاي او را انجام مي دهد، اما در سال 1897 مادرش مي ميرد و سرپرستي نيچه را خواهرش به عهده مي گيرد، همان خواهري که در بسياري از نوشته هاي نيچه سمبل بد جنسي است. نيچه سرانجام در سال 1899 سکته مغزي کرد و در سال 1900 فوت کرد.
بعد از مرگ نيچه گزيده گويي هاي او جمع آوري شد و با عنوان« خواست و اراده ي معطوف به قدرت» منتشر شد. او در اين نوشته ها بيان مي کند که همه ي حرکات و خواستن ها معطوف به قدرت است. هر خواستني به اين دليل است که آن موجود مي خواهد قدرتمند شود. نيچه قدرت را زائيده ي صفات و توانايي هاي ذاتي شخص مي داند نه اينکه قدرت را به او تفويض کنند. بنابراين نيچه به نوعي با سوسياليسم و دموکراسي مخالف است و آنان را شکل تغيير يافته مسيحيت مي داند.

0 نظرات:
ارسال یک نظر