۱۳۸۹ اردیبهشت ۴, شنبه

فروغی پر فروغ


به گزارش خبرآنلاین دبیر همایش شاعران ایران و جهان در پاسخ به پرسشی درباره حذف نام “فروغ فرخزاد” از کتاب شعر شاعران ایران و جهان گفت: ما یک دیپلماسی فرهنگی داریم و یک دیپلماسی "دولتی"، به همین دلیل نام “فروغ فرخزاد” گرچه در میان مخاطبان شعر شناخته شده اما به دلایل "مختلفی" در این کتاب نیامده است.
فروغ فرخزاد از مشهورترین شاعران معاصر ایران است که آثار وی مورد تحسین ادیبان میباشد و رویدادهای کثیری در رابطه با وی در خارج از ایران برگزار. کدوم دات کام. به مناسبت واکنش به این عمل، بر خودم لازم دیدم در مورد فروغ پستی در وبلاگ بزارم.

آغاز زندگی
فروغ فرخزاد (۸ دی، ۱۳۱۳ - ۲۴ بهمن، ۱۳۴۵ در سانحه تصادف) شاعر معاصر ایرانی است. وی پنج دفتر شعر منتشر کرد که از نمونه‌های قابل توجه شعر معاصر فارسی هستند. فروغ فرخزاد در ۳۲ سالگی بر اثر تصادف اتومبیل بدرود حیات گفت.
فروغ با مجموعه‌های «اسیر»، «دیوار» و «عصیان» در قالب شعر نیمایی کار خود را آغاز کرد. سپس آشنایی با ابراهیم گلستان، نویسنده و فیلمساز سرشناس ایرانی و همکاری با او، موجب تحول فکری و ادبی در فروغ شد. وی در بازگشت دوباره به شعر، با انتشار مجموعه «تولدی دیگر» تحسین گسترده‌ای را برانگیخت، سپس مجموعه «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» را منتشر کرد تا جایگاه خود را در شعر معاصر ایران به عنوان شاعری بزرگ تثبیت نماید.
بعد از نیما یوشیج فروغ در کنار احمد شاملو، مهدی اخوان ثالث و سهراب سپهری از پیشگامان شعر معاصر فارسی است. نمونه‌های برجسته و اوج شعر نوی فارسی در آثار فروغ و شاملو پدیدار گردید.
ازدواج با پرویز شاپور
فروغ در سالهای ۱۳۳۰ در ۱۶ سالگی با پرویز شاپور طنزپرداز ایرانی که پسرخاله مادر وی بود، ازدواج کرد. این ازدواج در سال ۱۳۳۴ به جدایی انجامید. حاصل این ازدواج، پسری به نام کامیار بود.
فروغ پیش از ازدواج با شاپور، با وی نامه‌نگاری‌های عاشقانه‌ای داشت. این نامه‌ها به همراه نامه‌های فروغ در زمان ازدواج این دو و همچنین نامه‌های وی به شاپور پس از جدایی از وی بعدها توسط کامیار شاپور و عمران صلاحی در کتابی به نام "اولین تپش های عاشقانهء قلبم" منتشر گردید.
سفر به اروپا
پس از جدایی از شاپور، فروغ فرخ‌زاد، براي گريز از هياهوی روزمرگی، زندگی بسته و يکنواخت روابط شخصی و محفلی، به سفر رفت. او در اين سير و سفر، کوشيد تا با فرهنگ غنی اروپا آشنا شود. با آنکه زندگی روزانه‌اش به سختی می‌گذشت، به تأتر و اپرا و موزه می‌رفت. وی د ر این دوره زبان ايتاليايی و همچنین فرانسه و آلماني را آموخت. سفرهای فروغ به اروپا، آشنايی‌اش با فرهنگ هنری و ادبی اروپايی، ذهن او را باز کرد و زمينه‌ای برای دگرگونی فکری را در او فراهم کرد.
آشنایی با ابراهیم گلستان و کارهای سینمایی فروغ
آشنایی با ابراهیم گلستان نویسنده و فیلمساز سرشناس ایرانی و همکاری با او، موجب تغییر فضای اجتماعی و درنتیجه تحول فکری و ادبی در فروغ شد.
در سال ۱۳۳۷ سینما توجه فروغ را جلب می‌کند. و در این مسیر با ابراهیم گلستان آشنا می‌شود و این آشنایی مسیر زندگی فروغ را تغییر می‌دهد. و چهار سال بعد یعنی در سال ۱۳۴۱ فیلم «خانه سیاه است» را در آسایشگاه جذامیان تبریز می‌سازند. و در سال ۱۳۴۲ در نمایشنامه شش شخصیت در جستجوی نویسنده بازی چشمگیری از خود نشان می‌دهد. در زمستان همان سال خبر می‌رسد که فیلم خانه سیاه است برنده جایزه نخست جشنواره اوبر هاوزن شده و باز در همان سال مجموعه تولدی دیگر را با تیراژ بالای سه هزار نسخه توسط انتشارات مروارید منتشر کرد. در سال ۱۳۴۳ به آلمان، ایتالیا و فرانسه سفر می‌کند. سال بعد در دومین جشنواره سینمای مولف در پزارو شرکت می‌کند که تهیه کنندگان سوئدی ساختن چند فیلم را به او پیشنهاد می‌دهند و ناشران اروپایی مشتاق نشر آثارش می‌شوند. پس از این دوره، وی مجموعه تولدی دیگر را منتشر کرد. اشعار وی در این کتاب تحسین گسترده‌ای را برانگیخت؛ پس از آن مجموعه ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد را منتشر نمود.
پایان زندگی
آخرین مجموعه شعری که فروغ فرخزاد، خود، آن را به چاپ رساند مجموعه تولدی دیگر است. این مجموعه شامل ۳۱ قطعه شعر است که بین سال‌های ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۲ سروده شده‌اند. به قولی دیگر آخرین اثر او «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» است که پس از مرگ او منتشر شد.
فروغ فرخزاد در روز ۲۴ بهمن، ۱۳۴۵ هنگام رانندگی با اتوموبیل جیپ شخصی‌اش، بر اثر تصادف در جاده دروس-قلهک در تهران جان باخت. جسد او، روز چهارشنبه ۲۶ بهمن با حضور نویسندگان و همکارانش در گورستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد. آرزوی فروغ ار زبان خودش: « آرزوی من آزادی زنان ایران و تساوی حقوق آن ها با مردان است» « من به رنج‌هایی که خواهرانم در این مملکت در اثر بی عدالتی مردان می‌برند، کاملا واقف هستم و نیمی از هنرم را برای تجسم درد‌ها و آلام آن‌ها به کار می‌برم.»

۱۳۸۹ اردیبهشت ۳, جمعه

سایت دانشگاه بیرجند حک شد!!!!

امروز سری به سایت دانشگاه بیرجند زدم। با صحنه ای مواجه شدم که کلی خنده دار و غم انگیز بود. در وهله اول فکر کردم اشتباهی به سایت یه باغ وحش مراجعه کردم اما بعدش دیدم نه آدرس درسته. دو هزاریم افتاد که سایت رو حک کردن اونم چه حکی. صدای یه سری حیوان میاد که احتمالاً بعضی از حیوانای جهنمی باشن. یکیم هی داره عربی بلغور میکنه نفهمیدم چی میگه. در بین تلاوت اون شخص هم گاهی صدایی از حیوانات باغ وحش به گوش میرسه. در نوع خودش جالبه یه سر بزنید. البته بازم ممکنه کار جریان مخالف دکتر میری توی دانشگاه باشه. با این کاراشون میخوان موقعیت دکتر میری رو تضعیف کنن و به عبارتی دنباله خرابکاری های پیشینه. البته یه احتمال دیگه رو هم باید در نظر گرفت. کار کساییه که به هر دلیل دوست دارن تشنجی که توی دانشگاه بیرجند به وجود اومده بود نخوابه. سری به این پست بزنین.

۱۳۸۹ فروردین ۲۹, یکشنبه

شجاع الدین شفا، ادیب و مترجم سرشناس ایرانی در گذشت

شجاع الدین شفا، ادیب، پژوهشگر و مترجم سرشناس ایرانی شب گذشته در پاریس درگذشت. شجاع الدین شفا در سال 1297 هجری شمسی در قم متولد شده بود. او تحصیلات عالی خود را در رشته ادبیات فارسی پس از دانشگاه تهران، در بیروت و پاریس ادامه داد و درجه دکترا دریافت کرد.شجاع‌الدین شفا مترجم کتاب هایی چون کمدی الهی ِ دانته، آثاری از گوته، و آندره ژید به زبان فارسی بود. او پیش از انقلاب 57 ایران، سمت های علمی فرهنگی گوناگونانی از جمله ریاست کتابخانه ملی پهلوی را بر عهده داشت. شجاع الدین شفا از دانشگاه های رم، مسکو، اسپانیا و اتریش دکترای افتخاری دریافت کرده بود. او پس از انقلاب نیز کتاب هایی را در زمینه تاریخ اسلام و وضعیت جمهوری اسلامی نوشت.
از جمله کتاب های او می توان به موارد زیر اشاره کرد
و انسان خدا را آفرید
پس از 1400 سال
تولدی دیگر
حقوق بشر، قانون بیضه و بمب اتمی
جنایات و مکافات

۱۳۸۹ فروردین ۲۴, سه‌شنبه

گذر عُمر: حرف هایی که باید شنید!

حدود 100 سال پیش هدایتی بود سراپا انسانیت و وجدان. وی اولین ادعا نامه فارسی از زبان حیوانات بر علیه انسان را نوشت. هدایت از 16 سالگی گوشت خوردن را ترک گفت و رساله ای در خور تامل در مورد فوائد گیاه خواری نوشت. برای آشنایی بیشتر با این نویسنده شهیر ایرانی می توانید به این آدرس مراجعه کنید.

۱۳۸۹ فروردین ۲۳, دوشنبه

از حرف تا عمل

امروز جمعی از دانشجویان دانشگاه بیرجند نسبت به مدیریت نادرست دانشگاه تجمعی اعتراض آمییز برپاکردند.

اصلی ترین مطالبه دانشجویان، استعفای دکتر میری، رئیس دانشگاه بود. از جمله مطالبات دیگر، رسیدگی به وضع غذایی، رسیدگی به وضعیت رفت و آمد سرویس های دانشجویی، رسیدگی به وضعیت آب و فضای سبز خوابگاه ها، رسیدگی به وضعیت شبکه اینترنی دانشگاه، و.... بود. در انتهای تحصن نمایندگان دانشجویان پس از جلسه با معاونین دانشگاه نتایج حاصله از این تجمع اعتراض آمیز را برای دانشجویان قرائت کردند که بسیار جای خوش وقتی است. طی تماسی که با دکتر میری در تهران گرفته شد، ایشان تلفناً استعفای خود را اعلام نمود. اما تا استعفا باید منتظر بود. تقریباً تمامی مطالبات دانشجویان پذیرفته شد و با ذکاوت نمایندگان تاریخ عمل کردن به هر کدام از مطالبات دانشجویان نیز ذکر شد و قرار بر این شد که در صورت عمل نکردن به وعده هایشان در موعد مقرر دوباره دانشجویان تجمع و تحصن کنند. خبر خوشحال کننده تر اینکه 3 نفر ازمعاونین دانشگاه نیز با استعفای دکتر میری موافت نموده و رای به استفای وی دادند و اعلام نمودند در صورت عدم برکناری دکتر میری، استعفا خواهند داد. این موفقیت بزرگی برای دانشجویان دانشگاه بیرجند به حساب می آید، اما باید یادمان باشد حرف تا عمل فاصله زیادی دارد و همچنین از مسائلی که پشت پرده در جریان است نباید غافل بود. نکته قابل توجه در این تحصن این بود که بسیج و انجمن اسلامی ها نیز به متحصنین پیوسته بودند؟ حال واقعا برای چه؟ خدا می داند. ماجرای تحصن دانشجویان از قطعی آب خوابگاه ها آغاز شد. چند شب پیش آب خوابگاه های دانشجویی قطع شد و تا دیشب ادامه داشت. گفته های برخی از افراد حاکی از آن است که قطع شدن آب خوابگاه ها عمدی است و کار مخالفان دکتر میری در دانشگاه است. حال این خبر چقدر صحت دارد باز هم خدا می داند. در بی لیاقتی و بی کفایتی دکتر میری شکی ندارم و معتقدم خیلی پیش ازاینها ایشان باید برکنار می شد. اما اگر قرار است دکتر میری برکنار شود، چه کسی قرار است جانشین وی شود؟


۱۳۸۸ اسفند ۱۲, چهارشنبه

چشم ها را باید شست جور دیگر باید دید

" درمتن زیر نتیجه ی آزمایشات ِایجاد محدودیت برای برخی موجودات زنده عنوان شده، که بسیار جالب است، براستی آنچه تا کنون درباره ناتوانیهای ما به ما گفته شده و سانسور و خفقان چه تاثیر عمیق و پنهانی بر ما ذهن ما دارد:

" نتیجه آزمایشات بر حيوانات به سادگی به ما نشان می دهند که چطور محدوديتهای ذهنی تحميل شده از طرف محیط بر ما تاثیر می گذارد. آزمایشات انجام شده بر کَک، فيل و دلفين مثال خوبی هستند:

ککها حيوانات کوچک جالبي هستند آنها گاز می گيرند و خيلي خوب می پرند آنها به نسبت قدشان قهرمان پرش ارتفاع هستند .اگر يک کک را در ظرفی قرار دهيم از آن بيرون می پرد . پس از مدتي روی ظرف را سرپوش مي گذاريم تا ببينيم چه اتفاقی رخ مي دهد .
کک می پرد و سرش به در ظرف می خورد و پايين می افتد . دوباره می پرد و همان اتفاق مي افتد! اين کار مدتی تکرار میکند . سر انجام در ظرف را بر می داريم و کک دوباره می پرد ولی فقط تا همان ارتفاع! سرپوش برداشته شده درست است و محدوديت فيزيکي رفع شده است ولیی کَک فکر می کند اين محدوديت همچنان ادامه دارد!

فيلها را مي توان با محدوديت ذهني کنترل کرد . پاي فيلهای سيرک را در مواقعي که نمايش نمي دهند می بندند . بچه فيلها را با طنابهای بلند و فيلهای بزرگ را با طنابهای کوتاه به نظر مي آيد که بايد بر عکس باشد زيرا فيلهای پرقدرت به سادگی می توانند ميخ طنابها را از زمين بيرون بکشند ولی اين کار را نمي کنند !
علت اين است که آنها در بچگی طنابهای بلند را کشيده اند و سعی کرده اند خود را خلاص کنند و سرانجام روزی تسليم شده دست از اين کار کشيده اند! از آن پس آنها تا انتهای طناب می روند و مي ايستند آنها اين محدوديت را پذيرفته اند

دکتر ادن رايل يک فيلم آموزشی در مورد محدوديتهای تحميلي تهيه کرده است . نام اين فيلم "می توانيد بر خود غلبه کنيد " است.
در اين فيلم يک نوع دلفين در تانک بزرگي از آب قرار مي گيرد نوعي ماهی که غذای مورد علاقه دلفين است نيز در تانک ريخته مي شود . دلفين به سرعت ماهيها را مي خورد . دلفين که گرسنه مي شود تعدادي ماهي ديگر داخل تانک قرار ميگيرند ولي اين بار در ظروف شيشه اي دلفين به سمت آنها مي آيد ولي هر بار پس از برخورد با محافظ شيشه اي به عقب رانده مي شود پس از مدتي دلفين از حمله دست مي کشد و وجود ماهيها را نديده مي گيرد . محافظ شيشه اي برداشته مي شود و ماهيها در داخل تانک به حرکت در مي آيند آيا مي دانيد چه اتفاقي مي افتد ؟ دلفين از گرسنگي مي ميرد غذاي مورد علاقه او در اطرافش فراوان است ولي محدوديتي که دلفين پذيرفته است او را از گرسنگي مي کشد .
از آنجا که نحوه ی عملکرد مغز جانوران از این نظر بسیار شبیه به هم است ما می توانيم از اين آزمايشات بفهمیم که ما هم محدوديت هايی را می پذيريم که واقعی نيستند. به ما می گويند يا ما به خود می گوييم نمي توان فلان کار را انجام داد و اين برای ما يک واقعيت می شود محدوديتهای ذهنی به محدوديتهای واقعی تبديل می شوند و به همان محکمی!

باید این سوال مهم را از خود بپرسیم که چه مقدار از آنچه ما واقعيت می پنداريم، واقعيت نيست بلکه پذيرش ماست؟!"

دانشگاه درجه دو

آقای دکتر کامران دانشجو چند روز پیش در تفریحات استانی دولت به بیرجند، در مراسمی در پاسخ به اعتراض یکی از دانشجویان در مورد بدی وضع امکانات رفاهی و تسهیلات دانشگاه چنین پاسخی داد که در نوع خود جالب توجه است و نشان دهنده این است که چه کسانی سردم داران وادی علم و ادب هستند. مضمون سخن ایشان در پاسخ به این دانشجو این بود که: «شما دانشجوی دانشگاه بیرجند هستید خودتان را با دانشجویان سایر دانشگاه ها مقایسه نکنید। دانشگاه بیرجند یک دانشگاه درجه دو است». من می خواهم نظرات پر گهر ایشان راتکمیل کنم و به این دوست عزیز بگویم: شما چون دانشجوی دانشگاه بیرجند هستید معلوم است که سرعت اینترنت شما کمتر از دانشگاه های دیگر است. باید اینطور باشد و گرنه دانشگاه تهران که باید برود سماق بمکد، در ضمن شما را چه به تحقیق و پژوهش. بله که وضعیت غذایتان هم باید پایین تر از یک دانشگاه درجه اول باشد. اصلا اصولا فرق یک دانشگاه درجه اول و درجه دوم در همین چیزها است. تازه این غذایی هم که به شما می دهیم کلی از علی و نقی و بقال سرکوچه آقای احمدی نژاد و هزار جای دیگه قرض و قوله کردیم. شما باید خدا رو شکر کنید که در یک مملکت اسلامی درحال تحصیل هستید و این بزرگ ترین نعمت است. اصلا شما برا چی درس می خونید؟ برا همین که این مشکلات رو در آینده انشا اله حل کنید. (به نقل از یکی از دوستان)

۱۳۸۸ اسفند ۷, جمعه

انسان در جستجوی معنی

ویکتور فرانکل(1963). انسان در جستجوی معنی. ترجمه: نضهت صالحیان و میهن میلانی(1388). تهران : درسا.

ویکتور فرانکل از پایه گذاران مکتب درمانی وجودی است. فرانکل از سال 1942 تا 1945 در اردوگاه اسرای نازی واقع در آشویتس و داخو زندانی بود و والدین، برادر، همسر و فرزندان او در آنجا مردند. کتاب وی با عنوان «انسان در جستجوی معنی» (1963) در ابتدا با عنوان «از اردوگاه مرگ تا اگزیستا نسیالیسم» در سرار دنیا کتاب پر فروشی بوده است. فرانکل واقعیتهایی را که فلاسفه وجودی بیان کرده اند شخصا مشاهده و تجربه کرد. از جمله اینکه عشق عالی ترین هدفی است که انسانها در سر دارند و راه نجات ما از طریق عشق است. او به صورت تجربی یاد گرفت که همه چیز را می توان از انسان گرفت به جز یک چیز: باقیمانده آزادیهای انسان: انتخاب کردن نگرش خویش در هر موقعیت خواص و انتخاب کردن راه خویشتن. فرانکل معتقد بود که جوهر انسان بودن در جستجحو برای معنی و هدفی نهفته است. وی در این کتاب به ذکر تجارب وحشتناک خود در اردوگاه کار اجباری نازی ها می پردازد. سپس به شرح نطریه خود(لوگوتراپی) بر اساس تجارب خویش دراردوگاه پرداخته است. در این کتاب با هسته اگزیستانسیالیسم روبرو می شویم، بدین معنا که اگر زندگی رنج بردن است پس برای زنده ماندن باید ناگزیر معنایی در رنج بردن یافت.

چهار درس زندگی که باید از میمون، موش، غورباقه و سگ ها فرا بگیرید

میمون هایی که «ترسیدن» را یاد گرفتند : میمون هایی که از مار نمی ترسیدند را در کنار مار ها قرار دادند. در همین حین صداهای بلند و وحشتناکی هم از بلندگو ها پخش کردند. با این کار میمون هایی که از مار ها نمی ترسیدند «یاد گرفتند» که از مار بترسند. نتیجه عجیب تر این آزمایش این بود که حتی میمون های دیگری که هم که از مار ها نمی ترسیدند با دیدن ترس سایر میمون ها آنها هم از مار ها ترسیدند.
نتیجه : ما از بعضی از چیزها می ترسیم چون آنها را با چیز های دیگری در ذهن مان به یکدیگر مرتبط می کنیم. مثلآ یک کودک بعد از شنیدن صدای ترسناک محکم بسته شدن درب در تاریکی از تاریکی خواهد ترسید.
غورباقه هایی که زنده زنده آب پز شدند: چند غورباقه را در ظرفی پر از آب جوش انداختند، آنها خیلی سریع از آب جوش به بیرون پریدند و خودشان را نجات دادند. وقتی همین غورباقه ها را در ضرف آب سرد قرار دادند و آرام آرام آب را به جوش رساندند همه آنها در آب جوش کشته شدند چون نتوانستند عکس العملی به همان سرعت نشان دهند.
نتیجه: ما می توانیم تغییرات ناگهانی را بفهمیم و متقابلآ عکس العمل نشان دهیم اما وقتی این تغییرات در دراز مدت انجام می شوند وقتی متوجه می شویم که دیگر خیلی دیر است. یادمان باشد، نه عادت های بد یک شبه وجود کسی را فرا می گیرد و نه کسی یک شبه فرد دیگری می شود، همه چیز پله پله انجام می شود. مهم این است که گرم شدن آب را احساس کنید.
موش های شناگری که غرق شدند : این بار تعدادی موش های صحرایی که بعضی آنها می توانند 80 ساعت مداوم شنا کنند آماده شدند. محققان قبل از اینکه آنها را در آب بیاندازند با کلک این باور غلط را در موش ها به وجود آوردند که آنها گیر افتاده اند. خیلی از موش ها تنها پس از چند دقیقه بعد از شنا کردن غرق شدند. نه چون نمی توانستند شنا کنند، بلکه چون فکر می کردند گیر کرده اند ناامید شده و دست از شنا کردن برداشتند و غرق شدند.
نتیجه: وقتی همه چیز به آن طور که می خواهیم پیش می رود ما هم با حداکثر توان مان تلاش می کنیم. اما بعد از اینکه سر و کله مشکلات بزرگ و کوچک پیدا می شود ناامید شده و دست از تلاش کردن بر می داریم، با وجود اینکه توان انجام آن را داریم.
سگ هایی که یاد گرفتند تلاش نکنند : تعدادی سگ در اتاقی قرار گرفتند که زمین آن می توانست شوک الکتریکی خفیفی به سگ ها وارد کند. دکمه ای روی دیوار اتاق بود که با فشرده شدن جریان را قطع می کرد. وقتی شوک وارد شد سگ ها بالا و پایین پریدند تا بالاخره یکی از سگ ها دکمه را زد و جریان قطع شد. سگ ها یاد گرفتند با زدن آن دکمه آن شوک ناخوشایند قطع می شود.
روی نصف گروه اول سگ ها همین آزمایش دوباره تکرار شد اما این بار دراتاق دیگری که دکمه ای الکی داشت و با زدن آن هیچ اتفاقی نمی افتاد و جریان همچنان ادامه داشت. بعد از این مراحل سگ هایی که در اتاق دوم بودند به اتاق اول (با کلید سالم) بازگردانده شدند و آزمایش تکرار شد. این بار هیچ کدام شان حتی سعی نکردند که دکمه را فشار دهند.
نتیجه : هیچ کس با نامیدی به دنیا نمی آید، بلکه ما بعد از اینکه چند بار شکست می خوریم «شکست خوردن» را یاد می گیریم و حتی به خودمان زحمت تلاش کردن نمی دهیم. اگر به مشکلی برخورده اید، مهم نیست دفعه چندم است که زمین خورده اید، باز هم بلند شوید و برای حل آن تلاش کنید. ممکن است کلید سالم باشد، فقط فشارش دهید!

مزرعه حیوانات

مزرعه حیوانات کتابی است از جورج اورول (1943-1944) درده فصل. کتابی جالب و خواندنی که در آن حیوانات مزرعهای از جور و ستم مزرعه دار به ستوه آمده و قصد دارند سرنوشت خویش را به دست بگیرند و بر علیهمزرعهدارقیام کرده واورا از مزرعه بیرون می کنند. اما این بار به جای انسان یه عده خوک بر آنها مسلط شده و آش همان آش و کاسه همان. این کتاب را درجای دیگری معرفی کردم و زیدی این نظر را داد که برایم خیلی جالب بود: «انسان میل به قدرت دارد برای همین رسیدن به یک جامعه غیر طبقاتی غیر ممکن است». البته در این کتاب تاکید نویسنده بر ناآگاهی توده و سو استفاده برخی از ناآگاهی مردم می باشد و تنها راه چاره را آگاهی توده ها می داند. این کتاب را می تونید از لینک زیر دانلود کنید.
لینک دانلود

توهم یکپارچگی

به نظر شما ما انسان ها شخصیتی یکپارچه داریم یا سعی می کنیم و دوست داریم یکپارچه جلوه کنیم؟ حقیقت این است که انسان دوست دارد خود را یکپارجه و یک دست ببیند. انسان سعی می کند رفتارها و اعمال نا همساز را به نحوی به نفع یک شخصیت متحد و واحدی تحریف کند. انسان فرض می کند که یک شخصیت متحد و یکپارچه دارد. چون نیاز دارد به اینکه خود را یکپارچه بداند تا احساس امنیت کند تا فرض کند که یک پارچه است. اما اگر دقت کنید می بینید انسان بارها رفتار هایی را مرتکب می شود و یا گرایشات سرکوب شده ای دارد که خلاف آن تصور یکپارچه از خود است. انسان ها خوابهایی می بینند که از به یاد آوردنشان احساس شرم می کنند و نمی توانند بپذیرند که چنین خوابی را دیده اند. شخصیت هر انسانی متحد و یکپاره نیست اما غایت رشد آدمی بدان سو است (اریکسون). چنین تصویر یکپارچه از شخصیت خود و دیگران، غلط است و مشکل ساز می شود. چنین تصویری باعث می شود که ما با خود واقعیمان به صورت کامل روبرو نشویم. باعث می شود برخی از جوانب خود را سرکوب کنیم و دچار گسست شخصیتی و شخصیت چند پاره شویم. در برخورد با دیگران نیز باعث می شود ما دیگران را ثابت و یکپارچه بینگاریم برای همین نمی توانیم تناقضات در رفتارشان را برای خودمان توجیه کنیم. چون فکر می کنیم آنها هم دارای شخصیت واحدی هستند و ما می خواهیم برای شناختشان به آن شخصیت واحد دست یابیم. اما هیچ شخصیت واحدی را در هیچ کس نمی توانیم بیابیم. گرچه ممکن است یک شخصیت کلی در فرد حاکم باشد ولی یکپارچه بدانگونه که ما می اندیشیم نیست. این تصور باعث می شود نتوانیم افراد را از اعمالشان جدا کنیم. فردی که قتل می کند در عین قاتل بودن می تواند رئوف هم باشد. ما باید یاد بگیریم انسان ها رفتار های متناقصی از خود بروز می دهند و ما نباید بر اساس این رفتار ها در مورد شخصیتشان قضاوت کنیم. ما فقط می توانیم در مورد رفتارشان قضاوت کنیم نه شخصیتشان.

آنتی فیلتر

در اینجا آخرین ورژن آنتی فیلتر محبوب الترا سورف رو قرار میدم نرم افزار رو دانلود کنید و پس از وصل شدن به اینترنت روی آنتی فیلتر دو بار کلیک کنید این نرم افزار خود به خود براتون یه پنجره اینترنت اکسپلورر باز میکنه بعدش می تونید توی اون پنجره در قسمت آدرس هر آدرسی رو که میخواید وارد کنید
لینک دانلود

آموزش جنسی آقایان

از آنجایی که صحبت در مورد مسائل جنسی در جامعه ما تابو است، آقایان و خانم ها در مورد مسائل جنسی هیچگونه آموزش صحیحی نمی بینن در اینجا کتابی در مورد آموزش جنسی به آقایان رو قرار میدم امیدوارم خانم ها و آقایان با خوندن این کتاب از روابط جنسیشون بیشتر لذت ببرن
لینک دانلود

۱۳۸۸ اسفند ۶, پنجشنبه

سازمان ملل متحد نوروز را جهانی کرد

مجمع عمومی سازمان ملل متحد "نوروز" را به عنوان یک مناسبت جهانی به رسمیت شناخت.

در هفتاد و یکمین نشست شصت و چهارمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد که بعداز ظهر روز سه شنبه ۲۳ فوریه( ۴ اسفند) در مقر این سازمان در نیویورک برگزار و با تصویب قطعنامه ای عید نوروز به رسمیت شناخته شد.

در خبر منتشرشده از سوی سازمان ملل متحد درباره اهمیت نوروز آمده است: " نوروز برای بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان، آغاز سال نو است و بیش از سه هزار سال است که درمناطقی از بالکان، منطقه دریای سیاه، قفقاز، آسیای مرکزی و خاورمیانه و نقاط دیگری از جهان جشن گرفته می شود."

بر اساس این خبر، متن این پیشنهاد به وسیله نماینده آذربایجان مطرح شد و در ادامه نماینده ایران شعری از مولوی درباره تولد دوباره زمین و انسان در نوروز خواند.

در این متن از نوروز به عنوان روزی برای دعوت مردم به درک متقابل و گفت و گوی فرهنگ ها نام برده شد.

با تصویب سازمان ملل متحد از این پس همه کشورهای عضو این سازمان باید در تقویم های رسمی شان روز۲۱ مارس را به عنوان نوروز ثبت کنند و برای حفظ و توسعه فرهنگ و سنت های آن تلاش کنند.

پیشتر سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) نوروز را در فهرست میراث فرهنگی معنوی بشر قرار داده بود.

ازجمله کشورهایی که در ثبت جهانی نوروز همکاری کرده اند ازبکستان است که جمعیت زیادی از این کشور از جمله در سمرقند و بخارا به زبان فارسی صحبت می کنند و دارای پیوند های قوی و مشترک فرهنگی با کشورهای منطقه از جمله ایران است.

به اعتقاد بعضی از پژوهشگران، قلمروی که هم اکنون مردم آسیای مرکزی در آن به زندگی می کنند در گذشته مکان اصلی سکونت مردم آریایی بوده و این امر موجب گسترش چشمگیر سنت ها و آیین های نوروزی در میان مردم این منطقه شده است.

در آن سوی آسیای مرکزی و قفقاز یعنی در کشورهای ترکیه و عراق هم کردهای این دو کشور نیز نوروز را جشن بزرگ خود می دانند و آن را گرامی می دارند.

عید نوروز در بعضی ازکشورهای آسیای مرکزی و جمهوری آذربایجان تعطیل رسمی است و جشن گرفته می شود.

در سال های اخیر برگزاری نوروز جنبه جهانی تری به خود گرفته و برخی از شهرهای اروپایی نیز آن را به رسمیت شناخته اند।

منبع bbc

۱۳۸۸ اسفند ۲, یکشنبه

ترمینولوژی انقلاب

تعریف انقلاب
انقلاب در لغت به معنی زیر و رو شدن یا پشت و رو شدن است و در آغاز از اصطلاحات علم اخترشناسى بود و در معناى چرخش دورانى افلاك و بازگشت ستارگان به جاى اول به كار مى رفت. فلاسفه انقلاب را این گونه بیان می نمایند که ذات و ماهیت یک شیی لزوما عوض شده باشد و در نگاه جامعه شناسان هر گونه جنبش اجتماعی توده‌ای که به فرآیند‌های عمده اصلاح یا دگرگونی اجتماعی بیانجامد، انقلاب نامیده می‌شود. به عبارت دیگر، انقلاب عبارت از عصیان جمعی ناگهانی و شدید که هدفش واژگونی قدرت حاکم است. روند انقلاب طرحی از دگرگونی رژیم را در بر دارد، یعنی سعی در زیر و رو کردن رژیم به نفع قدرت جدیدی می کند و به همین علت انقلاب از نهضتی که ناشی از نارضایتی است و هدفش برطرف کردن بعضی نارضایتی ها است، بر می خیزد.

انواع انقلاب
عده اي انقلاب ها را به دو دسته تقسيم کرده اند.
1) انقلاب کلاسيک
استفاده از قوه قهريه براي اعمال زور و قدرت به قصد ايجاد تغييرات در نظام حکومتي يک جامعه، براي بر قرار کردن نظامي مبتني بر قانون اساسي متفاوت يا بطور کلي ايجاد نوع ديگري از نظام حکومتي را گويند. انقلاب کبير فرانسه، انقلاب مشروطه ايران و انقلاب روسيه را از نوع انقلاب کلاسيک پنداشته اند.

2) انقلاب مدرن
عبارت است از ايجاد اصلاحات اساسي در زمينه هاي اقتصادي با استفاده از روش هاي علمي و تکنولوژي.

انقلاب‌های رنگی
به تحولاتی که در اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم میلادی بر پایهٔ نظریه مبارزات بدون خشونت، پس از فروپاشی کمونیسم در برخی اقمار شوروی سابق به‌ وجود آمد و باعث تغییر تمایل هیات حاکمهٔ این کشورها از بلوک شرق به بلوک غرب شد، انقلابات رنگی گفته می شود.
این عبارت اولین بار توسط واسلاو هاول، رئیس جمهور پیشین چک، که در آن زمان رهبر مخالفان این کشور بود، مورد استفاده قرار گرفت.

نمونه هایی از انقلاب رنگی

انقلاب گل رز
انقلاب گل سرخ انقلابی بدون خونریزی بود که در سال ۱۳۸۲ در کشور گرجستان اتفاق افتاد و رئیس جمهور وقت ادوارد شوارد نادزه را برکنار کرد.

انقلاب نارنجی
انقلاب نارنجی یکسری از اتفاقات و اعتراضات در اوکراین است که از نوامبر ۲۰۰۴ تا ژانویه ۲۰۰۵ انجام گرفت.بلافاصله بعد از پایان انتخابات در سال ۲۰۰۴ ادعا شد که در انتخابات فسادهای گسترده مالی ٬ ارعاب و تهدید رای دهندگان و تقلب مستقیم انجام گرفته است. مسموم شدن ویکتور یوشچنکو در جریان مبارزات انتخاباتی و احتمال دست داشتن ویکتور یانوکوویچ رقیب سرسخت یوشچنکو در این قضیه آتش انقلاب نارنجی اوکراین را برافروخت ،پس از ۶ روز تظاهرات حامیان یوشچنکو پارلمان این کشور نتیجه انتخابات (که یانوکوویچ نامزد مورد حمایت روسیه را برنده اعلام می‌کرد) مخدوش و ملغا اعلام کرد و با برگزاری دوباره انتخابات که زیر نظارت موشکافانه ناظران داخلی و بین المللی بود٬ ویکتور یوشچنکو با کسب ۵۲ درصد آرا قدرت را در دست گرفت.

ويژگي هاي انقلاب
1) هدف: از ويژگي هاي بارز و اصلي يک انقلاب، وجود هدف هاي بلند مدت آن به منظور انجام تغيير و تحولات اساسي است، حال آنکه اين ويژگي در تحولات ناشي از کودتاي نظامي معمولا وجود ندارد.
اساسا جنبش هايي را که رهبران آن ها مدعي هستند صرفا در جهت حفظ منافع ملي و عليه سيستم هاي فاسد صورت گرفته اند و مفاهيمي نظير آزادي، عدالت اجتماعي و توسعه اقتصادي و... را شعار قرار داده اند نمي توانند به صرف اين شعارها اين جنبش ها را انقلابي ناميد بلکه در توفيق و عدم توفيق هدف هاي انقلاب ملاک مي باشد.
2) پایه اقتصادی: ویژگی دیگر انقلاب این است که بر پايه اقتصادي بنا گرديده، انقلاب مبتني بر پايه اقتصادي است. جیمز دیوس با مقایسه چند انقلاب، به این نتیجه رسیده است که انقلاب با پیشرفت اقتصادی در ارتباط است. به نظر می رسد انقلابات زمانی روی می دهد که در توسعه اقتصادی، رکود و عدم موفقیتی حاصل گردد و به عبارت درست تر زمانی انقلابات حادث می شوند که توسعه اقتصادی با آهنگ خواست ها هماهنگ نباشد.
3) سمبول: انقلاب سمبول های بیشماری پدید می آورد که این سمبول ها در مشخص کردن وفاداران، تحت فشار قرار دادن مخالفان، یاد آوری گذشته، و... مورد استفاده قرار می گیرند. اشخاص، مکان ها، تاریخ ها، شهدا و رنگ ها خصوصیتی سمبولیک می یابد و با کمک آن، انتقال پیام ها، افشای وضعیت کنونی، و نوید آینده و ... انجام می گیرد. ضد انقلاب در مقابل سمبول ها و تصورات ذهنی انقلابی با ایجاد سمبول ها و تصاویر ذهنی مخالف، به مقابله بر می خیزد، بدین ترتیب که انقلاب قریب الوقوع یا در جریان را خطرناک و خونین جلوه داده، نتایج آن را شوم تلقی نموده و انقلابیون را تحت عناوین خرابکاران و اوباش یا بیگانه معرفی می کند.
4) ایدئولوژی: ایدئولوژی انقلابی به طرد وضعیت حاظر می پردازد. ایدئولوژی انقلابی به اصولی متوسل می گردد که دارای ارزش جهانی بوده و قابل قبول تمام انسانها است. ایدئولوژی انقلابی تمایل دارد به اینکه خود را با گذشته ای کم و بیش اسطوره ای و منزه پیوند دهد: جامعه قبل از سلب آزادی، قبل از وابستگی و قبل از ... . ایدئولوژی انقلابی مفاهیمی را که مذاهب منحصرا به صورت رمز و اشاره ماورائ الطبیعی به کار برده اند، تغییر داده و آنها را به جهان مادی منتقل می سازد.
بریتون خصیصه های مشترک چهار انقلاب انگلستان (1940- 1949)، انقلاب فرانسه، انقلاب آمریکا و انقلاب روسیه را چنین بیان می کند.
1. هر چهار انقلاب در جوامعی وقوع یافتند که تا حدی از پیشرفت و توسعه اقتصادی برخوردار بودند و کسانی که این انقلابات را به انجام رساندند، از محروم ترین و فقیر ترین قشر های جامعه نبودند و انقلاب آنها ناشی از درماندگی و فلاکت بیش از حد نبود بلکه این انقلابات از احساس نارضایتی، حالت انتظار و بی تابی، و همچنین امید به آینده، محرومیت ها و خواست های ارضا نشده، محدودیت ها و فشار های غیر قابل تحمل ناشی می گردند.
2. جوامع پیش انقلابی تضاد های شدید طبقاتی دارند اما این تضاد ها معمولا در بین طبقات نزدیک به هم نمایان و بارز می شود نه بین طبقات با فاصله زیاد.
3. در جوامع پیش از انقلاب روشنفکران به صورت مخالفین خطر ناک هیئت حاکمه در می آیند.
4. در جوامع پیش از انقلاب شیرازه دولت از هم گسیخته شده و سازمان دولتی به دلیل بی لیاقتی یا سهل انگاری قدرت و توان خود را از دست می دهند.
5. طبقه رهبران قدیمی، به دلیل زایل شدن فضایل و کیفیاتی که ضامن قدرت و توان سنتی آنها بود، به تدریج اعتماد به خود را از دست می دهند. بخشی دیگر از رهبران قدیمی نیز به صف انقلابیون می پیوندند.
6. دولت درگیر مشکلات مالی بزرگ می گردد که در نهایت قادر به حل آنها نیست.
7. در مقابل اولین جنبش های توده ای مبتنی بر نارضایتی و اغتشاش، دولت برای سرکوبی مردم به نیروهای امنیتی متوسل می شود.

عوامل به وجود آورنده ی انقلاب
نارضایتی عمیق از وضع جاری
نارضایتی عنصر به وجود آورنده ی تغییر است ولی هر نازضایتی نمی تواند به انقلاب تبدیل گردد, بلکه این نارضایتی باید به حد ناامیدی از اصلاح در پیکره ی سیاسی موجود در آمده باشد تا کم کم به عنصر خشم منجر شود. یکی دیگر از شاخصه های این نارضایتی, ظهور در طبقه ها و قشرها و نخبه گان است.

ظهور ایدئولوژی های جدید و جایگزین
ایدئولوژی به معنی اشتراکات فرهنگی و عقیدتی است که به نحوی نمادین بیان می گردد, ایدئولوژی به معنای خاصش نوعی انقلاب گفتاری محسوب می شود که اهداف جدیدی را پیش روی افراد ناراضی از وضع موجود قرار می دهد تا در حول آنها به ارائه ی نظریات و ایده های جدید اقدام شود. برینتون گفته که هیچ انقلابی بدون ظهور ایدئولوژی جدید شکل نمی گیرد. این ایدئولوژی اهداف دور از دسترسی را که کمبود حکومت موجود است و حکومت نمی تواند آنها را تحقق بخشد, نشانه می رود تا هم رضایتی عقلایی از ارضاء آنها در آینده برای جذب عامیون استفاده کند و هم با آرمانهایش به ساختارهای نخبه گان ساخت بدهد و آنها را در یک جهت هماهنگ کند.
ایدئولوژی هر انقلاب در چگونگی روندها و چهاچوب ها در حال و آینده ی پیروزی و یا شکست آن انقلاب نقش بسیار اساسی دارد به عبارتی چگونگی پیروزی, حکومت جایگزین, نقش های رهبری و دیگر عوامل که با پیروزی یک انقلاب به دنبال آن می آیند از ایدئولوژی آن انقلاب بر می خیزند و هر چه این ایدئولوژی به آرمان های آن جامعه نزدیکتر باشد پیروزی نزدیکتر و موفق تر است.

گسترش روحیه ی آنارشیستی
گسترش روحیه ی انقلابی آغاز دوران آنارشیستی یک انقلاب است. در این زمان جامعه دیگر به آن قدرت رسیده است که برای رسیدن به خواسته هایش در پی عمل کردن به آنها باشد. شورش ها, انتقادهای مستقیم و خالی از کنایه, تظاهرات های غیر آرام و... همه و همه از نشانه های رسیدن جامعه به این سطح از نارضایتی است. در مرحله ی دوم, یعنی بروز ایدئولوژی, هنوز مردم عامی نوعی پشیمانی, برای مقابله با تغییرات در آینده و حفظ وضع موجود را با خود همراه دارند ولی در مرحله ی گسترش روحیه انقلابی دیگر این محافظه کاری به تدریج از بین می رود و به نوعی تنفر تبدیل می شود. هر چه این تنفر ریشه دارتر و بزرگتر باشد چهره ی انقلاب ها خونین تر و پر اضطراب تر نیز می شوند, زیرا در آنها علاوه بر نابود شدن نهاد های حکومت پیشین, کارکنان و عوامل حکومت پیشین هم مورد خشم مردم قرار خواهند گرفت. به طور کلی به وجود آمدن این دوره شاخصه ی بروز انقلاب است, هیچ کدام از مراحل قبل این حس را بر کل جامعه القاء نمی کنند که می توانند به انقلاب منجر شوند ولی ورود به دوره ی آنارشیستی, بازگشت به عقب را ناممکن می کند و از طرفی وجود جهل در سران حکومت که تنها به ادامه ی سرکوب ادامه می دهند, این روحیه را هر روز بیشتر از پیش می کند و تا آن حد پیش می رود که به انقلاب منجر گردد.

وجود رهبر
وجود رهبر, تشابه بی حد و اندازه ای با ایدئولوژی دارد. در جریان یک انقلاب همیشه یک ایدئولوژی حاکم نمی شود, بلکه انواع ایدئولوژی ها در کنار یکدیگر فعال اند ولی ایدئولوژی عام تر و نزدیکتر به اکثرت ( منظور کسانی است که در روند انقلاب نقش فعالتر و ایدئولوژی بارزتر و پذیرفتنی تری دارند ) از درون خود رهبری را برای بسیح این نیروها در نظر می گیرد و نقش هم آوایی برای انقلاب شروع می گردد. این رهبر علاوه بر داشتن ویژگی ها سیاسی و اجتماعی و قشری باید شجاعت ایستادن در مقابل حکومت را هم داشته باشد. همچنین تعادل و تعامل با دیگر گروه ها و دسته ها نیز در روند پیروزی نقش بسیار مهمی دارد. آیت الله خمینی زمانی که در پاریس اقامت داشت در مورد تعامل با این گروه ها که حتی ایدئولوژی های مخالف داشتند کوشید ولی وقتی نیروی غالب بر انقلاب شکل گرفت و انقلاب به پیروزی رسید, همکاری پایان یافت. فیدل کاسترو در کوبا رهبری انقلاب کوبا را بر عهده داشت, این انقلاب ها که با رهبری یک نفر به عنوان شاخصه ی بروز آنها به موفقیت می رسند را انقلاب های تک نفری می نامند ولی در غالب انقلاب ها این گونه نیست که یک نفر بتواند بسیج نیروها و نارضایتی ها را مهیا کند. گاهی مانند انقلاب ۱۹۱۷ روسیه, الجزایر , انقلاب فرانسه , انقلاب ۱۹۷۹ نیکاراگوئه و انقلاب ۱۹۴۵ چین رهبری به یک گروه و یا دسته بر می گردد که بیشترین پیروان را دارند و ایدئولوژی مقبول تر را در اختیار دارند, ولی در کل این دسته ها نیز شخصت های مشهوری را دارند که حرف آخر رامی زنند مثلا" لنین و بلشویسم در انقلاب ۱۹۱۷ روسیه , احمد آل در الجزایر , برینتون و روبسیر در انقلاب فرانسه , مائو در انقلاب ۱۹۴۵ چین.

و در پایان
انقلاب غالبا با حوادث کوچک و بی اهمیت آغاز می شود. بعلاوه هدف های انقلاب همیشه از قدم اول آشکار نیست. در تمام انقلابات فکر انقلاب، از مدت ها قبل در عمل و در اذهان ایجاد گردیده و رفتار انقلابی به صورت بالقوه و ناخود آگاه وجود داشته است. در انقلابات نقطه آغاز غالبا زمانی است که شکاف عمیق و غیر قابل ترمیمی بین محافظه کاران و آنهایی که سعی دارند تغییراتی به وجود آرند به و جود می اید و بدین ترتیب این موضوع آشکار می گردد که باید قدرت و رژیم موجود را سرنگون کرد. بدین ترتیب ایجاد جدایی و نفاق کامل بین قدرت حاکم و جنبش انقلابی، موجبات هم آوازی و اتفاق نظر در بین نیروهای انقلابی را فراهم می آورد و نتیجتا باعث حفظ و قدرت این نیروها می گردد. جریان انقلاب نقاط اوجی نیز دارد: وقایع و اتفاقاتی که خبر و نوید پیروزی را می دهند مانند تصرف یک مکان، یک جنگ، یا اعدام یک شخصیت از رژیم حاکم.
یک سوال: با توجه به درکی که از جریانات جاری در ایران دارید، به نظر شما می توان آن را یک جریان انقلابی دانست؟

منابع:
بخشایشی اردستانی، احمد (1378). تاریخ اندیشه های سیاسی در غرب. تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی.
روشه، گی (1924). تغییرات اجتماعی. ترجمه: دکترمنصور وثوق (1368). تهران: نشر نی.
زرشناس، شهريار (1383). واژه نامه ي فرهنگي سياسي. تهران:كتاب صبح.
دانشنامه ویکیپدیا در این آدرس

۱۳۸۸ بهمن ۲۷, سه‌شنبه

وصیت من

وصیت من
ژان میله (مرگ 1733) یک کشیش روستایی در ناحیه شمال شرقی فرانسه – شامپانی- بیانیه ای صادر کرد که به تعبیر ویل دورانت جهان مانند آن را به خود ندیده است. البته قابل ذکر است برخی از سخنان ایشان خام و غیر قابل قبول است اما شنیدن این سخنان از زبان یک کشیش خالی از لطف نیست.
1. عذر خواهی از اهالی بخش کلیسایی خود و درخواست از آنان برای گذشتن از گناه من که عمر خود را به خدمت دروغ و تعصب سپرده ام. البته من این شغل را نه از سر آزمندی بلکه به خاطر اطاعت از والدینم برگزیده بودم.
2. خرد خویش را فدا نخواهم کرد، زیرا به یاری آن است که خوب را از بد و راست را از ناراست باز می شناسم.
3. اعتماد خود را به حواسم از دست نمی دهم، اگرچه اشتباه می کنند اما همیشه مرا فریب نخواهند داد.
4. در نظام دینی که اکثریت مردم دوزخی خواهند بود، چگونه با آرامش می توان زیست؟
5. کشیشان، خدا را چنان موجود کینه جو و سنگدلی ساخته اند که بیشتر مردم می گویند کاش چنین خدایی نبود.
6. اگر از چنین خدایی اطاعت کنیم رفتار وکردار ما چگونه خواهد بود؟
7. کتابهای جهان آکنده از سخنان چاپلوسانه در ستایش خداوند و رحمت اوست در حالی که بشر اعم از متمدن و غیر متمدن، همیشه در تلاش بوده تا خود را از نیرنگ های نابکارانه خدای مهر بان خود که به صورت جنگ، بیماری، زلزله، طوفان و قحطی ظاهر می شوند مصون دارد.
8. آیا خدایی شیادتر و دروغگوتر از این خدا که هزاران سال است خود را از انسان ها پنهان کرده وتنها درخواستها و ستایش هایش را می شنود، می توان یافت؟
9. می گویند او دادگر است در صورتی که می بینیم ناپاکان را کامیاب و پاکان را گرفتار می کند!
10. کودکان هیچ تصوری از خدا ندارند و مربیان کودکان که اطلاعاتی بیش از خود این کودکان ندارند، این تصور را در ذهن آنان جای می دهند، شما چنین مسائلی را یاد ندهید آن گاه ببینید چند نفر خودشان با عقل و اندیشه به خدا می رسند؟
11. عیسی مردی است متعصب و بیزار از انسان. انسان را به فقر و بینوایی تشویق کرده، از آنان می خواهد که پا بر سر نیاز های طبیعی نهاده و خویشتن را خوار و زبون سازند. از پدر و مادر و همه علایق زندگی چشم بپوشند تا بتوانند از او پیروی کنند.
12. من به شما می گویم ماده به خودی خود عمل می کند. علت العلل مال عالمان دینی است. طبیعت برا ی پدید آوردن پدیده هایی که می بینید نیازی به علت العلل ندارد. پرسش شما از آفریدگار ماده عین پرسش کودکان از آفریدگار خداست.
13. دین اگر بیان ساده داشت کمتر عامل فریب مردم بود. اما آن را با اسرا و معجزات مجعول، وسیله فریب متعصبان، زنان و بی سوادان کرده اند.
14. مردم به نام دین، از کشیشان و امپراطوران ستمها کشیده و بلا ها دیده اند. آنها اروپا را به ویرانی کشیده اند زیرا مدافعان و مروجان (پادشاهان) دینی که ظاهرا از صلح و سازش و نیکو کاری دم می زنند، هر گاه که معلمانشان (کشیشها) آنان را به ریختن خون برادر خود واداشتند، ثابت کردند که از آدم خواران و وحشیان هم درنده ترند.
15. آیا دین داری ایجاد فضیلت می کند؟ آیا اخلاق ملتهای دیندار بهتر از دیگران است؟ نه، فرمانروایان خودکامه، درباریان، غاصبان بی شمار، دادرسان فاقد اخلاق، شیادان، زنا کاران، هرزگان، روسپیان، دزدان و فرو مایگان، درباره هستی خدا، خدای جبار انتقام جو، آلام دوزخ و لذایذ بهشت، هرگز شکی به دل راه نداده اند!
16. جامعه را با قیود و قوانین باید اداره کرد نه کلیسا. برای اصول اخلاقی درست به عقل سلیم نیازمندیم، نه الاهیات، مکاشفه و خدایان. مردم از آن جهت شریر و نابکارند که به رشد فکری لازم نرسیده اند.
17. از روزگاری بسیار کهن، تنها الهیات رهبر فلسفه بوده است و لذا فلسفه به جای آگاهی دادن، گمراه کننده شده است. بزرگترین فلاسفه برای حراست از جان خود، ناچار از پذیرش فرضیه های بی پایه ای که دین آنها را مقدس می دانست شده اند، مانند دکارت، مالبرانش، لایبنیتس و بسیاری دیگر.
18. فیلسوفان عصر جدید که در معرض بیرحمانه ترین شکنجه ها، مجبور به تحقیرخویش و ستایش ایمان بودند، چگونه می توانستند با ابراز عقل واندیشه خویش، پیشرفت بشریت را سرعت بخشند؟
19. تنها درصورت آشنایی با حقیقت، می توان مصالح خویش و راه نیکبختی را شناخت. مربیان انسان که از دیر باز دیده بر آسمان دوخته بودند، بگذارید اکنون به زمین بنگرند. بگذارید ذهن انسان که زیر بار الاهیات نامفهوم، حکایات مضحک و مراسم کودکانه خسته شده، با اندیشه های طبیعی، موضوعهای معقول، حقایق محسوس و دانش سودمند، سرگرم شود.
20. تنها آزادی اندیشه است که به انسان، انسانیت و عظمت روح می دهد.
21. اندیشه، گفتار، مطبوعات و آموزش غیر دینی را ازاد کنید.
22. بگذارید انسانها به سوی جامعه آرمانی حرکت کنند. نظام اجتماعی موجود ظالمانه است. اقلیتی کوچک به زیان میلیونها انسان فقیر و نادان غرق در ثروت و تجمل اند.
23. مالکیت ریشه پلیدی هاست. ثروت، دزدی است. آموزش و دین و قانون برای خدمت به این دزدی تنظیم شده است. انقلابی که این توطئه اقلیت علیه اکثریت را براندازد، موجه و عادلانه است.
24. دارایی مردم را به مردم بدهید. برای مردم به فکر کار مناسب باشید. بگذارید مردم از ثروت و محصول کشور به تساوی بهره گیرند.
25. بگذارید مردان و زنان به دلخواه خویش با هم زیست کنند و به دلخواه خویش جدا شوند. و فرزندانشان در آموزشگاه های همگانی پرورش یابند.
26. من به سخن مردم توجهی ندارم. من در شرف مرگم و به زودی هیچ خواهم شد.

۱۳۸۸ بهمن ۲۵, یکشنبه

سیزده خط برای زندگی

سیزده خط برای زندگی از گابریل گارسیا مارکز
لینک دانلود
198 کیلوبایت

سالنمای ایرانی 1389

سالنمای ایرانی 1389 را همراه با مناسبتهای میلادی، هجری قمری، و جشن ها و مناسبت های ملی ایران باستان از اینجا دریافت کنید.

۱۳۸۸ بهمن ۲۱, چهارشنبه

هواستون به بابیلون باشه؟

امروز شنیدم که لغت نامه بابیلون که توی ایران طرفدار هم زیاد داره، یه نرم افزار جاسوسیه که پس از متصل شدن به اینترنت یه سری اطلاعات رو به سرور های اسرائیل میفرسته। راست یا دروغش به پای کسی که خبر رو گفت। و اینکه چرا فایر وال هایی مثه زون آلارم نمیتونن این فعالیت پنهانی رو تشخیص بدن رو نمیدونم। ولی به نظرم هیچ بعید نیست که اینطور چیزی صحت داشته باشه। ما که درست و حسابی سر از دنیای کامپیوتر و اینترنت در نمیاریم پس بهتره هواسمون باشه। البته اطلاعات یکی مثه من به درد خودمم نمیخوره چه برسه به اسرائیل و لی گفتم که گفته باشم.

۱۳۸۸ بهمن ۱۹, دوشنبه

جمعش کن

مجری برنامه طنز ”حرف اضافه ” در برنامه ” صبح به خیر ایران ” در شبکه اول سیما با اشاره به سخنان مسئولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور درباره تداوم اختلال در شبکه اینترنت تا زمانی نا معلوم گفت: نمی دانم چرا این اختلال فقط مشمول برخی سایت های اینترنتی است! وی با اشاره طنز به بهانه همیشگی مسئولان مخابراتی کشور درباره قطع شبکه فیبر نوری در خلیج فارس در اثر برخورد کشتی با آن گفت: ” اصلا اینترنت را جمع کنید و خیال همه را راحت کنید “.
چند روزیه که حسابی جی میل مختل شده. آره میدونم تقصیر اون کشتیس که پاش به فیبر نوریمون گیر کرده. آخه یکی نیست بگه چرا فقط جیمیل؟حداقل یه چی بگین ملت باور کنه

۱۳۸۸ بهمن ۱۸, یکشنبه

شهر سوخته

شهر سوخته
شهر سوخته در ۵۶ کیلومتری زابل در استان سیستان و بلوچستان و در حاشیه جاده زابل - زاهدان واقع شده است ।این شهر در ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد پایه گذاری شده است।«کلنل بیت»یکی از ماموران نظامی بریتانیا از نخستین کسانی است که در دوره قاجار و پس از بازدید از سیستان به این محوطه اشاره کرده و نخستین کسی است که در خاطراتش این محوطه را شهر سوخته نامیده و آثار باقیمانده از آتش سوزی را دیده است.
شهر سوخته دارای نظام مرتب و منظم آب‌رسانی و تخلیه‌ی فاضلاب بوده است.
اولین جراحی به روی مغز در این شهر و به روی سر یک دختر بچه انجام گردیده است.
بر مبنای یافته‌های باستان شناسان شهر سوخته ۱۵۱ هکتار وسعت دارد। براي نخستين بار در شهر سوخته يك چشم مصنوعي متعلق به 4800 سال پيش كشف شد। این چشم مصنوعی متعلق به زنی 25 تا 30 ساله بوده که در یکی از گور های شهر سوخته مدفون شده بوده است. کشف اولین خط کش جهان با قدمت بیش از پنج هزار سال.
این خط کش به طول 10 سانتیمتر با دقت نیم میلیمتری و از جنس چوب آبنوس است. کشف خط کش در شهر سوخته زابل نشانگر این است که ساکنان این شهر باستانی دارای پیشرفت های زیادی در زمینه علم ریاضیات بوده اند.
قدیمی ترین تخته نرد جهان
از گور باستانی موسوم به شماره 761 کهن ترین تخته نرد جهان به همراه 60 مهره ی آن در شهر سوخته پیدا شد. این تخته نرد بسیار قدیمی تر از تخته نردی است که در گورستان سلطنتی «اور» در بین النهرین پیدا شده بود.
نخستین انیمیشن جهان
باستان شناسان هنگام کاوش در گوری 5 هزار ساله جامی را پیدا کردند که نقش یک بز همراه با یک درخت روی آن دیده می شود। آن ها پس از بررسي اين شي دريافتند نقش موجود بر آن برخلاف ديگر آثار به دست آمده از محوطه‌هاي تاريخي شهر سوخته، تکراري هدفمند دارد، به گونه‌اي که حرکت بز به سوي درخت را نشان مي دهد. هنرمندی که جام سفالين را بوم نقاشي خود قرار داده، توانسته‌ است در 5 حرکت، بزي را طراحي كند كه به سمت درخت حركت و از برگ آن تغذيه مي کند. به گفته اين باستان‌شناس، بز از جمله حيواناتي است كه در رسيدن به ارتفاعات تبحر داشته و مي‌تواند با يك حركت جهشي به سمت بالا حركت كند. هنرمند نقاش شهر سوخته‌اي، با دقت و زبردستي موفق به تصوير كردن جهش اين بز شده است.
از دیگر اشیای مهم از میان هزاران شی یافت شده، می‌توان از سفال با امضای سفال‌گر بر روی آن، چکش، سوزن، شهرک‌های مسکونی و ساختمان‌های همه‌گانی هم‌چون آپارتمان، بذر خربزه، حبوبات، ماهی خشک کرده، برنج، زیره، کوره‌های سفالگری، کوره‌های ذوب فلزات، دکمه، تبر، بندکفش، قلاب، شانه سر، طناب، سبد، گل مو، قاب‌های چوبی، کفش، کمربند و ... نام برد.
قدیمی ترین تاس جهان :

برقص، بخوان، زندگی کن

برقص، بخوان، زندگی کن!
تا حالا عادت داشتید اشیاء بی‌مصرف رو انبار کنید؟ و فکر کنید یه روزی
"کی میدونه چه وقت" شاید به دردتون بخوره؟
تا حالا شده که پول‌هاتون رو جمع کنین و به خاطر اینکه فکر می‌کنید در
آینده شاید بهش محتاج بشین، خرجش نکنید؟
تا حالا شده که لباس‌هاتون، کفش‌هاتون، لوازم منزل و آشپزخونتون و چیزای
دیگه رو که حتی یکبار هم از اونا استفاده نکردین، انبار کنید؟
درون خودت چی؟ تا حالا شده که خاطره سرزنش‌ها، خشم‌ها، ترس‌ها و چیزای
دیگه رو به خاطر بسپاری؟
دیگه نکن! تو داری بر خلاف مسیر کمایابی خودت حرکت می کنی!
باید جا باز کنی ... یه فضای خالی تا اجازه بده چیزای تازه به زندگیت وارد بشه.
باید خودتو از شر چیزای بی‌مصرفی که در تو و زندگیت هستن خلاص کنی تا
کامیابی به زندگیت وارد بشه.
قدرت این تهی بودن در اینه که هر چی که آرزوش رو داشتی، جذب می‌کنه.
تا وقتی که در جسم و روح خودت احساسات بی‌فایده رو نگهداری، نمی‌تونی جای
خالی برای موقعیت‌های تازه بوجود بیاری.
خوبی‌ها باید در چرخش باشن .... کشوها، قفسه‌ها، اتاق کار و گاراژ رو تمیز کن.
هر چیزی رو که دیگه لازم نداری بنداز دور ... میل به نگهداشتن چیزای
بی‌مصرف، زندگی رو پر پیچ و تاب می‌کنه.
این اشیاء نیستن که چرخ زندگی تو رو به حرکت در میارن ... به جای نگهداشتن ...
وقتی انبار می کنیم، احتمال خواستن رو تصور می‎کنیم ، احتمال تنگدستی رو ....
فکر می‌کنیم که فردا شاید لازم بشن و نمی‌تونیم دوباره اونا رو فراهم کنیم ...
با این فکر تو دو تا پیغام به مغزت و زندگیت می‌فرستی
که به فردا اعتماد نداری ...و اینکه تو شایسته چیزای خوب و تازه نیستی
به همین دلیل با انبار کردن چیزای بی‌مصرف خودتو سر پا نگه می‌داری
برقص
چنانکه گویی کسی تو را نمی‌بیند
عشق بورز
چنانکه گویی هرگز آزرده نشده‌ای
بخوان
چنانکه گویی کسی تو را نمی‌شنود
زندگی کن
چنانکه گویی بهشت روی زمین است

خودت رو از قید هرچه رنگ و روشنایی باخته، برهان
بذار نو به زندگیت وارد بشه
و خودت ...

متشکرم!!!

همين چند روز پيش، «يوليا واسيلي ‌‌‌‌اِونا » پرستار بچه‌‌‌هايم را به اتاقم دعوت كردم تا با او تسويه حساب كنم .
به او گفتم: بنشينيد«يوليا واسيلي ‌‌‌‌‌اِونا»! مي‌‌‌‌دانم كه دست و بالتان خالي است امّا رودربايستي داريد و آن را به زبان نمي‌‌‌آوريد. ببينيد، ما توافق كرديم كه ماهي سي‌‌‌روبل به شما بدهم اين طور نيست؟
- چهل روبل .
- نه من يادداشت كرده‌‌‌‌ام، من هميشه به پرستار بچه‌‌هايم سي روبل مي‌‌‌دهم. حالا به من توجه كنيد..
شما دو ماه براي من كار كرديد.
- دو ماه و پنج روز
- دقيقاً دو ماه، من يادداشت كرده‌‌‌ام. كه مي‌‌شود شصت روبل. البته بايد نُه تا يكشنبه از آن كسر كرد. همان طور كه مي‌‌‌‌‌دانيد يكشنبه‌‌‌ها مواظب «كوليا» نبوديد و براي قدم زدن بيرون مي‌‌رفتيد.
سه تعطيلي .. . . «يوليا واسيلي ‌‌‌‌اونا» از خجالت سرخ شده بود و داشت با چين‌‌هاي لباسش بازي مي‌‌‌كرد ولي صدايش درنمي‌‌‌آمد..
- سه تعطيلي، پس ما دوازده روبل را مي‌‌‌گذاريم كنار. «كوليا» چهار روز مريض بود آن روزها از او مراقبت نكرديد و فقط مواظب «وانيا» بوديد فقط «وانيا» و ديگر اين كه سه روز هم شما دندان درد داشتيد و همسرم به شما اجازه داد بعد از شام دور از بچه‌‌‌ها باشيد.
دوازده و هفت مي‌‌شود نوزده. تفريق كنيد. آن مرخصي‌‌‌ها ؛ آهان، چهل و يك‌ ‌روبل، درسته؟
چشم چپ «يوليا واسيلي ‌‌‌‌اِونا» قرمز و پر از اشك شده بود. چانه‌‌‌اش مي‌‌لرزيد. شروع كرد به سرفه كردن‌‌‌‌هاي عصبي. دماغش را پاك كرد و چيزي نگفت.
- و بعد، نزديك سال نو شما يك فنجان و نعلبكي شكستيد. دو روبل كسر كنيد ..
فنجان قديمي‌‌‌تر از اين حرف‌‌‌ها بود، ارثيه بود، امّا كاري به اين موضوع نداريم. قرار است به همه حساب‌‌‌‌ها رسيدگي كنيم.
موارد ديگر: بخاطر بي‌‌‌‌مبالاتي شما «كوليا » از يك درخت بالا رفت و كتش را پاره كرد. 10 تا كسر كنيد. همچنين بي‌‌‌‌توجهيتان
باعث شد كه كلفت خانه با كفش‌‌‌هاي «وانيا » فرار كند شما مي‌‌بايست چشم‌‌هايتان را خوب باز مي‌‌‌‌كرديد. براي اين كار مواجب خوبي مي‌‌‌گيريد.
پس پنج تا ديگر كم مي‌‌كنيم.
در دهم ژانويه 10 روبل از من گرفتيد...
« يوليا واسيلي ‌‌‌‌‌‌اِونا» نجواكنان گفت: من نگرفتم.
- امّا من يادداشت كرده‌‌‌ام ...
- خيلي خوب شما، شايد …
- از چهل ويك بيست و هفت تا برداريم، چهارده تا باقي مي‌‌‌ماند.
چشم‌‌‌هايش پر از اشك شده بود و بيني ظريف و زيبايش از عرق مي‌‌‌درخشيد.. طفلك بيچاره !
- من فقط مقدار كمي گرفتم ...
در حالي كه صدايش مي‌‌‌لرزيد ادامه داد: من تنها سه روبل از همسرتان پول گرفتم . . . ! نه بيشتر.
- ديدي حالا چطور شد؟ من اصلاً آن را از قلم انداخته بودم. سه تا از چهارده تا به كنار، مي‌‌‌كنه به عبارتي يازده تا، اين هم پول شما سه‌‌‌تا، سه‌‌‌تا، سه‌‌‌تا . . .. يكي و يكي.
- يازده روبل به او دادم با انگشتان لرزان آنرا گرفت و توي جيبش ريخت ..
- به آهستگي گفت: متشكّرم!
- جا خوردم، در حالي كه سخت عصباني شده بودم شروع كردم به قدم زدن در طول و عرض اتاق.
- پرسيدم: چرا گفتي متشكرم؟
- به خاطر پول.
- يعني تو متوجه نشدي دارم سرت كلاه مي‌‌گذارم؟ دارم پولت را مي‌‌‌خورم؟ تنها چيزي مي‌‌‌تواني بگويي اين است كه متشكّرم؟
- در جاهاي ديگر همين مقدار هم ندادند.
- آن‌‌ها به شما چيزي ندادند! خيلي خوب، تعجب هم ندارد. من داشتم به شما حقه مي‌‌زدم، يك حقه‌‌‌ي كثيف حالا من به شما هشتاد روبل مي‌‌‌‌دهم. همشان اين جا توي پاكت براي شما مرتب چيده شده.
ممكن است كسي اين قدر نادان باشد؟ چرا اعتراض نكرديد؟ چرا صدايتان در نيامد؟
ممكن است كسي توي دنيا اين قدر ضعيف باشد؟
لبخند تلخي به من زد كه يعني بله، ممكن است..
بخاطر بازي بي‌‌رحمانه‌‌‌اي كه با او كردم عذر خواستم و هشتاد روبلي را كه برايش خيلي غيرمنتظره بود پرداختم.
براي بار دوّم چند مرتبه مثل هميشه با ترس، گفت: متشكرم!
پس از رفتنش مبهوت ماندم و با خود فكر كردم در چنين دنيايي چقدر راحت مي‌‌شود زورگو بود।
اثر آنتوان چخوف

پردیس جم، جاذبه ای پر جاذبه

نام این کوه باستانی پردیس است در حومه شهرستان جم از توابع عسلویه استان بوشهر و در نیمه های راه بندر کنگان به فیروز آباد شیراز قرار دارد .
نکات قابل توجهی كه در این کوه باستانی وجود دارد :
1.. قله این کوه نزدیک ترین نقطه زمین به خورشید است چون بالاترین ارتفاع در نزدیکی خط استواست .
2. آتشکده فوق العاده باستاني که در قله کوه قرار دارد ، محل تولد و غسل تعمید پدر جمشید جم است .
3. مغناطیس فوق العاده قوی کوه در جهان زبانزد است و اگر در فاصله 50 تا 100 متری کوه یعنی تقریبا انتهایی ترین نقطه مشخص اسفالت با ماشین توقف کنی و ترمز دستی را بخوابانید، ماشین بجای سر پائینی به نرمی به سمت کوه کشیده می شود که البته همین مغناطیس برای رانندگان نا آشنا بسیار دردسر ساز بوده و تا کنون تعداد زیادی از خودروها بی اختیار با کوه تصادف کرده اند .
4. پوشش گیاهی منطقه نوعی خار بیابانی گرمسیری منحصر به فرد است که خواص دارویی فراوان دارد و عسل حاصله از منطقه تماما" پیشخرید چند کارخانه داروسازی بزرگ جهان است یکی از ترکیبات اصلی مسکن Advil که یکی از بهترین قرصهای شناخته شده برای ناراحتی های اعصاب و دردهای میگرنی است از همین عسل تهیه می شود .
5. این منطقه خرمای ویژه نیز تولید می کند كه به نام خرمای خصه معروف است و کاملا در شیره خود غرق می شود یعنی یک کاسه آن ظرف سه ساعت پر از شیره می شود و اندازه این خرما اندازه آلبالو بود و به جهت همان خواص دارویی منطقه تماما" برای ساخت قندهای رژیمی برای بیماران دیابتی صادر می شود، نکته جالب دیگر رویش درخت زیتون در دامنه شمالی کوه حد فاصل شهرستان جم تا روستاهای چاهه و دره پلنگی می باشد که در آب و هوای آن منطقه بسیار بعید می نمود .
فعلا" سندی برای قدمت چاهه و دره پلنگی وجود ندارد ولی علائم مشهودی از غار نشینی مشاهده، و فسیل های مختلفي در این منطقه به وفور پيدا شده است .
6. در لايه هاي زيرين این کوه معدن عظیمی از آب خنک و فوق العاده سالم وجود دارد، آن هم در اطراف عسلویه !
مردم چاهه و جم، کوه پردیس را فوق العاده مقدس و محترم می شمارند، و به استناد علائم موجود در آتشکده احتمالا یکی از اولین مکانهایی بوده که نفت در آن سوزانده شده است .
با افتتاح جاده فیروز آباد به عسلویه توسط پتروشیمی، رفتن به این منطقه خیلی میسر تر و راحت تر شده است. پتروشیمی با تاسیس سه شهرک بزرگ در این منطقه اقدام به تاسیس فرودگاه جم نموده و چهارشنبه هر هفته یک پرواز به مقصد جم انجام می شود که امکان بسيار خوبی برای سفر به این منطقه اعجاب انگیز است .

من یک انسانم


شعری از غاده السمان ( از کشور سوریه) به نام

من یک انسانم

اگر به خانه‌ی من آمدی
برایم مداد بیاور مداد سیاه
می‌خواهم روی چهره‌ام خط بکشم
تا به جرم زیبایی در قفس نیفتم
یک ضربدر هم روی قلبم تا به هوس هم نیفتم!
یک مداد پاک کن بده برای محو لب‌ها
نمی‌خواهم کسی به هوای سرخیشان، سیاهم کند!
یک بیلچه، تا تمام غرایز زنانه را از ریشه درآورم
شخم بزنم وجودم را ...... بدون این‌ها راحت‌تر به بهشت می‌روم گویا!
یک تیغ بده، موهایم را از ته بتراشم، سرم هوایی بخورد
و بی‌واسطه روسری کمی بیاندیشم!
نخ و سوزن هم بده، برای زبانم
می‌خواهم ... بدوزمش به سق
... اینگونه فریادم بی صداتر است!
قیچی یادت نرود،
می‌خواهم هر روز اندیشه‌ هایم را سانسور کنم!
پودر رختشویی هم لازم دارم
برای شستشوی مغزی!
مغزم را که شستم، پهن کنم روی بند
تا آرمان‌هایم را باد با خود ببرد به آنجایی که عرب نی انداخت.
می‌دانی که؟ باید واقع‌بین بود !
صداخفه ‌کن هم اگر گیر آوردی بگیر!
می‌خواهم وقتی به جرم عشق و انتخاب،
برچسب فاحشه می‌زنندم
بغضم را در گلو خفه کنم!
یک کپی از هویتم را هم می‌خواهم
برای وقتی که خواهران و برادران دینی به قصد ارشاد،
فحش و تحقیر تقدیمم می‌کنند،
به یاد بیاورم که کیستم!
ترا به خدا ... اگر جایی دیدی حقی می‌فروختند
برایم بخر ... تا در غذا بریزم
ترجیح می‌دهم خودم قبل از دیگران حقم را بخورم !
سر آخر اگر پولی برایت ماند
برایم یک پلاکارد بخر به شکل گردنبند،
بیاویزم به گردنم ... و رویش با حروف درشت بنویسم:
من یک انسانم
من هنوز یک انسانم
من هر روز یک انسانم!

۱۳۸۸ بهمن ۴, یکشنبه

شعری از دیروز شرح حال امروز

داني که چنگ و عود(1) چه تقرير مي کنند(2)؟: / «پنهان خوريد باده که تعزير(3) مي کنند»
ناموسِ عشق و رونقِ عُشاق مي بَرند / عيبِ جوان و سرزنشِ پير مي کنند
جز قلبِ تيره نشد هيچ حاصل و هنوز / باطل در اين خيال که اکسير مي کنند(4)
گويند: «رمزِ عشق مگوييد و مشنويد!» / مشکل حکايتي است که تقرير مي کنند
ما از برونِ در شده مغرورِ صد فريب / تا خود درونِ پرده چه تدبير مي کنند(5)
تشويشِ وقتِ پيرِ مُغان مي دهند باز / اين سالکان نگر که چه با پير مي کنند
صد ملکِ دل به نيم نظر مي توان خريد / خوبان در اين معامله تقصير مي کنند(6)
قومي به جدّ و جهد نهادند وصلِ دوست / قومي دگر حواله به تقدير مي کنند(7)
في الجمله اعتماد مکن بر ثباتِ دهر / که اين کارخانه اي است که تغيير مي کنند(8)
مِي خور! که شيخ و حافظ و مُفتي(9) و محتسب(10)
چون نيک بنگري همه تزوير مي کنند

1 نوعي ساز
2 بيان مي کنند
3 تعزيراتِ حکومتي
4 به خيالِ باطلِشان مي خواهند ما را به راهِ راست هدايت کنند درحالي¬که با اعمالشان قلبِ ما را سياه و از دين بدبين کرده اند.
5 با دروغ هايشان ما را فريب داده¬اند و معلوم نيست که پشتِ پرده چه کارهايي انجام مي دهند و چه افکارِ شومي در سر دارند.
6 مي توان به راحتي مردم را به خود آورد و آگاه به توانايشان کرد. اما نمي¬دانم چرا انسان هاي آگاه آزاد، در اين کار کوتاهي مي کنند.
7 عده اي رسيدن به آزادي را با تلاش و مبارزه ميسّر مي دانند اما عده اي ديگر، وضعيتِ فعليِ خودشان را سرنوشتِ خود مي دانند و عوض شدنِ آن را به تقدير و سرنوشت مؤکول مي کنند.
8 خلاصه به هميشه بر يک حال بودنِ دنيا اعتماد نکن زيرا دنيا محلي است که دائما در حال تغيير است و ظلم و جور پايدار نمي ماند.
9 فتوي دهنده، مرجعِ تقليد
10 عمالِ حکومتي

جهان هولوگرافیک


تالبوت، مایکل (1953)। جهان هولوگرافیک (نظریهایبرای توضیح توانایی های فرا طبیعی ذهن واسرار ناشناخته مغز وجسم) ترجمه: داریوش مهرجویی (1387)।نهران:هرمس।
جهان ما و هرچه درآن است، همه تصاویری شبه گونه ای هستند از واقعیتی دور از دسترس که خارج از زمان و مکان بر ما فرا تابیده می شود. نظریه هولوگرافیک بودن جهان نه تنها واقعیت های ملموس زندگی ما را در بر می گیرد، بلکه می تواند پدیده های حیرت آوری همچون تله پاتی، نیروهای فرا طبیعی انسان، وحدت کیهانی، درمان های معجزه آسا و ... را توضیح دهد.
با خواندن کتاب جهان هولوگرافیک، با جهانی روبرو می شویم که هر ذره آن ویژگیهای کل آن را در خود دارد و خواننده ایرانی بسیاری از مفاهیم متافیزیکی را که ریشه در فلسفه و عرفان شرق دارد در قالب زبانی روشن و امروزی باز می شناسد.

۱۳۸۸ بهمن ۳, شنبه

عصبیت و رشد آدمی

هورنای ،کارن(بی تا). عصبیت ورشد آدمی(چاپ چهاردهم). ترجمه: محمد جعفر مصفا. تهران: بهجت 1387


بر خلاف فروید که معتقد بود عقده ناشی از سرکوبهای جنسی ریشه تمام مشکلات روانی است، هورنای معتقد بود ریشه مشکلات روانی محیط نامناسب کودکی است. محیط نامناسب، که به رشد نا مناسب کودک منجر می شود از نظر وی عبارتند از: تحقیر اجحاف وتعدی، زور وفشار، عدم رعایت احتیاجات کودک، بی علاقگی و بی توجهی به کودک، تبعیض بین بچه ها، ایجاد محیط نا امن، سختگیری بیش از حد، ایراد و انتقاد و بهانه جویی بی مورد، زیاد از بچه مواظبت و حمایت کردن و فقدان محبت صادقانه. اما شرایطی مناسب رشد طبیعی کودک است که سرشار از محبت و گرمی، حمایت، آزادی نسبی، کمک، راهنمایی و تشویق باشد.
به نظر هورنای، اگر شرایط محیط کودک نامناسب باشد، یک احساس نا امنی و اظطراب دائمی در کودک ایجاد می شود که سبب می شود کودک همیشه درحال دفاع کردن از خود باشد. وی این اظطراب را اظراب اساسی می نامد که عبارت است از احساس تنهایی، بی کسی، عجز و بیچارگی در دنیایی که همه افرادش ظالم و زورگو و آزار دهنده اند.
هورنای ذکر می کند کودک برای مواجهه با این اظطراب اساسی به سه روش متوسل می شود :
1) مهر طلبی: فرد سعی می کند محبت دیگران را جلب کند و از این طریق از خطر آزارشان در امان بماند. در بزرگسالی هم فرد می شود که تشنه محبت است.
2) برتری طلبی: فرد سعی می کند آنقدر قوی و برتراز دیگران شود که دیگران جرات نکنند آسیبی به وی برسانند. معمولا فرد پرخاشگر و سلطه جو می شود.
3) عزلت گزین: فرد از دنیای اطراف کناره می گیرد تا از آسیبها و آزارهای دیگران برکنار باشد.
در ادامه کتاب، هورنای با نگاهی دقیق و موشکافانه به ذکر مسائل و مشکلات هر یک از شخصیت های عصبی(مهر طلب ،برتری طلب و عزلت گزین) می پردازد. همچنین بیان می دارد که چرامهرطلبان همیشه احساس می کنند مورد ظلم واقع شده اند ولی جرات گرفتن حق خود را ندارند، چرا همیشه از دیگران توقع محبت دارند، و يا چرا برتری طلبان چشم دیدن بالاتر از خود را ندارند و همه را ریاکار می دانند و به شدت در پی چیزهایی هستند که وی را برتر از دیگران جلوه دهند، و اینکه چرا کسانی را که اطاعتش می کنند دوست دارد و از اطاعت لذت می برد. و چرا عزلت طلبان به شدت به استقلال نیاز دارند و چرا نسبت به احساسات خود حالت گنگی و گیجی دارند، چرا از اجبار گریزانند و چرا آنقدر خود را بالا مرتبه می دانند که نباید با دیگران بیامیزند و هزار و یک چرای دیگر در این کتاب شرح داده شده.
بی شک کتاب هورنای کتابی که ارزش چندین بار خواندن را دارد زیرا آیینه ایست که انسان خود را در آن می بیند و چراغی است روشن، برای خود کاوی.

صادق هدایت


چندی پیش به مناسبت وفات صادق هدایت، دریکی از تالارهای دانشگاه بیرجند فیلمی به نمایش گذاشته شد که ای کاش به نمایش درنمی آمد و این چنین از بزرگانمان تجلیل نمی کردیم. از جزئیات ماجرا می گذرم، اما لازم دیدم در حد توان و دانش خود هدایت را معرفی کنم، باشد دِینی که به او دارم را ادا کرده باشم. ضمناً به کسانی که برگزار کننده چنین مراسماتی هستند، و حتی به کارگردان فیلم باید عرض کنم که: یا شما هیچ از هدایت نمی دانید و یا بازیچه دست عده ای هستید که هدایت را بد معرفی کنید.
معرفی
صادق هدایت، نویسنده، شاعر، مترجم، و پژوهشگر بزرگ ایرانی، که برخی از آثار او به ده ها زبان زنده دنیا ترجمه شده است، یکی از برجسته ترین چهره های قرن بیستم ایران است. او فضای ادبیات معاصر ایران را متحول کرد و روح تازه ای به رمان نویسی ایران دمید. آثار او هنوز پنجاه سال پس از مرگش، از پر فروش ترین آثار در بازار کتاب ایران است.
زندگی نامه
صادق هدایت در سه شنبه 28 بهمن ماه 1281 در خانه پدری در تهران تولد یافت. پدرش هدایت قلی خان هدایت (اعتضادالملک)‌ فرزند جعفرقلی خان هدایت(نیرالملک) و مادرش خانم عذری- زیورالملک هدایت دختر حسین قلی خان مخبرالدوله دوم بود. پدر و مادر صادق از تبار رضا قلی خان هدایت یکی از معروفترین نویسندگان، شعرا و مورخان قرن سیزدهم ایران می باشد که خود از بازماندگان کمال خجندی بوده است. او در سال 1287 وارد دوره ابتدایی در مدرسه علمیه تهران شد و پس از اتمام این دوره تحصیلی در سال 1293 دوره متوسطه را در دبیرستان دارالفنون آغاز کرد. در سال 1295 ناراحتی چشم برای او پیش آمد که در نتیجه در تحصیل او وقفه ای حاصل شد ولی در سال 1296 تحصیلات خود را در مدرسه سن لویی تهران ادامه داد که از همین جا با زبان و ادبیات فرانسه آشنایی پیدا کرد.
در سال 1304 صادق هدایت دوره تحصیلات متوسطه خود را به پایان برد و در سال 1305 همراه عده ای از دیگر دانشجویان ایرانی برای تحصیل به بلژیک اعزام گردید. او ابتدا در بندر(گان) در بلژیک در دانشگاه این شهر به تحصیل پرداخت ولی از آب و هوای آن شهر و وضع تحصیل خود اظهار نارضایتی می کرد تا بالاخره او را به پاریس در فرانسه برای ادامه تحصیل منتقل کردند. صادق هدایت در سال 1307 برای اولین بار دست به خودکشی زد و در ساموا حوالی پاریس عزم کرد خود را در رودخانه مارن غرق کند ولی قایقی سررسید و او را نجات دادند. سرانجام در سال 1309 او به تهران مراجعت کرد و در همین سال در بانک ملی ایران استخدام شد. در این ایام گروه ربعه شکل گرفت که عبارت بودند از: بزرگ علوی، مسعود فرزاد، مجتبی مینوی و صادق هدایت. در سال 1311 به اصفهان مسافرت کرد در همین سال از بانک ملی استعفا داده و در اداره کل تجارت مشغول کار شد.
در سال 1312 سفری به شیراز کرد و مدتی در خانه عمویش دکتر کریم هدایت اقامت داشت. در سال 1313 از اداره کل تجارت استعفا داد و در وزارت امور خارجه اشتغال یافت. در سال 1314 از وزارت امور خارجه استعفا داد. در همین سال به تأمینات در نظمیه تهران احضار و به علت مطالبی که در کتاب وغ وغ ساهاب درج شده بود مورد بازجویی و اتهام قرار گرفت. در سال 1315 در شرکت سهامی کل ساختمان مشغول به کار شد. در همین سال عازم هند شد و تحت نظر محقق و استاد هندی بهرام گور انکل ساریا زبان پهلوی را فرا گرفت. در سال 1316 به تهران مراجعت کرد و مجدداً در بانک ملی ایران مشغول به کار شد. در سال 1317 از بانک ملی ایران مجدداً استعفا داد و در اداره موسیقی کشور به کار پرداخت و ضمناً همکاری با مجله موسیقی را آغاز کرد و در سال 1319 در دانشکده هنرهای زیبا با سمت مترجم به کار مشغول شد.
در سال 1322 همکاری با مجله سخن را آغاز کرد. در سال 1324 بر اساس دعوت دانشگاه دولتی آسیای میانه در ازبکستان عازم تاشکند شد. ضمناً همکاری با مجله پیام نور را آغاز کرد و در همین سال مراسم بزرگداشت صادق هدایت در انجمن فرهنگی ایران و شوروی برگزار شد. در سال 1328 برای شرکت در کنگره جهانی هواداران صلح از او دعوت به عمل آمد ولی به دلیل مشکلات اداری نتوانست در کنگره حاضر شود. در سال 1329 عازم پاریس شد و در 19 فروردین 1330 در همین شهر بوسیله گاز دست به خودکشی زد. او 48 سال داشت که خود را از رنج زندگی رهانید و مزار او در گورستان پرلاشز در پاریس قرار دارد. او تمام مدت عمر کوتاه خود را در خانه پدری زندگی کرد.
منبع: www.sadeghhedayat.com

شرح حال از زبان خودش
من همان قدر از شرح حال خودم رم می کنم که در مقابل تبليغات امريکايی مآبانه. دانستن تاريخ تولدم به درد چه کسی می خورد؟ اگر برای استخراج زايچه ام است، اين مطلب فقط بايد طرف توجه خودم باشد گرچه از شما چه پنهان، بارها از منجمين مشورت کرده ام اما پيش بينی آن ها هيچ وقت حقيقت نداشته. اگر برای علاقه ی خوانندگان است، بايد اول مراجعه به آراء عمومی آن ها کرد چون اگر خودم پيش دستی بکنم مثل اين است که برای جزييات احمقانه ی زندگيم قدر و قيمتی قايل شده باشم، به علاوه خيلی از جزييات است که هميشه انسان سعی می کند از دريچه ی چشم ديگران خودش را قضاوت بکند و ازين جهت مراجعه به عقيده ی خود آن ها مناسب تر خواهد بود. مثلاً اندازه ی اندامم را خياطی که برايم لباس دوخته بهتر می داند و پينه دوز سر گذر هم بهتر می داند که کفش من از کدام طرف ساييده می شود. اين توضيحات هميشه مرا به ياد بازار چارپايان می اندازد که يابوی پيری را در معرض فروش می گذارند و برای جلب مشتری به صدای بلند جزيياتی از سن و خصايل و عيوبش نقل می کنند.
از اين گذشته شرح حال من هيچ نکته ی برجسته ای در بر ندارد نه پيش آمد قابل توجهی در آن رخ داده نه عنوانی داشته ام نه دیپلم مهمی در دست دارم و نه در مدرسه شاگرد درخشانی بوده ام، بلکه بر عکس هميشه با عدم موفقيت رو به رو شده ام. در اداراتی که کار کرده ام هميشه عضو مبهم و گمنامی بوده ام و روسايم از من دل خونی داشته اند، به طوری که هر وقت استعفا داده ام با شادی هذيان آوری پذيرفته شده است. روی هم رفته موجود وازده ی بی مصرفی قضاوت محيط درباره ی من می باشد و شايد هم حقيقت در همين باشد.

آثار و تالیفات
هدایت در عمر ادبی کوتاهش داستان های کوتاه و بلند متعدد، دو نمایشنامه تاریخی، یک نمایشنامه فکاهی، یک سفرنامه و مجموعه ای از طنز منتشر کرد. همچنین نقدهای ادبی متعدد، مطالعات بسیار بر فولکلور ایرانی و ترجمه های بسیار از متون فارسی میانه و از زبان فرانسه در کارنامه اش دیده می شود. اعتبار او به خاطر آوردن ادبیات و زبان مدرن ایرانی به جهان ادبیات است. اما تجدد و مدرنیته برای هدایت فراتر از مسئله نسبیت علمی و تقلید صرف از ارزش های غربی است. او در سال های پایانی عمرش، با درک دو عامل اصلی عقب ماندگی ایران، حملاتش را به دو موضوع سلطنت و همچنین تعصب های خشک معطوف کرد و در داستان هایش سعی کرد نابینایی و ناشنوایی مردمش را نسبت به این دو عامل اصلی درمان کند. اما تمام اطرافیانش او را رها کردند، و او در آخرین اثری که در زمان حیاتش منتشر شد، پیام کافکا، نومیدی و حسن سرخوردگی اش را به شدت منعکس کرد.

سال شمار آثار هدایت:
• 1303 «رباعیات خیام» : کتاب مستقل.
• 1303«زبان حال یک الاغ به وقت مرگ»: مجله وفا سال دوم شماره 6 صفحه 164 تا 168.
• 1303«انسان و حیوان»: کتاب مستقل - انتشارات بروخیم.
• 1305 «جادوگری در ایران»: La Magie en Perse : به فرانسه در مجله فرانسوی لووال دیسیس Le Voile dIsis شماره 79 سال 31 چاپ پاریس.
• 1305 داستان «مرگ» در مجله ایرانشهر دوره چهارم شماره 11 چاپ برلن صفحه 680 تا 682.
• 1306 «فواید گیاهخواری»: کتاب مستقل- چاپ برلین.
• 1308 داستان «زنده به گور».
• 1308«اسیر فرانسوی».
• 1309 «پروین دختر ساسان»: کتاب مستقل- کتابخانه فردوسی.
• 1309 مجموعه «زنده به گور» مشتمل بر داستانهای:
زنده به گور
اسیر فرانسوی
داود گوژپشت
مادلن
آتش پرست
آبجی خانم
مرده خورها
آب زندگی
• 1310 «سایه مغول» در مجموعه انیران - مطبعه فرهومند.
• 1310«کور و برادرش»: ترجمه از آرتور شینسلر Arthur Schnitzler نویسنده اطریشی، مجله افسانه، دوره سوم، شماره 4 و 5.
• 1310«کلاغ پیر»: ترجمه از الکساندر لانژکیلاند Alexandre Lange Kielland نویسنده نروژی، مجله افسانه، دوره 3، شماره 11، صفحه 1- 5 .
• 1310«تمشک تیغ دار»: ترجمه از آنتوان چخوف روسی Anton Pavlovitch Tchekhov ، مجله افسانه، دوره 3، شماره 23، صفحه 1 -51 .
• 1310«مرداب حبشه»: ترجمه از کاستن شراو نویسنده فرانسوی Gaston Cherau ، مجله افسانه، دوره 3، شماره 28 .
• 1310«درد دل میرزا یداله»: مجله افسانه، دوره 3، جزوه 28، صفحه 1- 2 که بعدا به نام داستان محلل چاپ شد .
• 1310«مشاور مخصوص»: ترجمه از آنتوان چخوف، مجله افسانه، سال سوم، شماره 28 .
• 1310«حکایت با نتیجه»: مجله افسانه، دوره 3، شماره 31، صفحه 2 -3 .
• 1310«شب های ورامین»: مجله افسانه، دوره سوم، شماره 32، صفحه 10 -15 .
• 1310«اوسانه: قطع جیبی» - نشریه آریان کوده .
• 1310«جادوگری در ایران»: ترجمه از فرانسه، مجله جهان نو، سال دوم، شماره اول، صفحه 60 -80 .
• 1311 «اصفهان نصف جهان»: کتاب مستقل-کتابخانه خاور .
• 1311 مجموعه «سه قطره خون» مشتمل بر داستانهای:
سه قطره خون
گرداب
داش آکل
آینه شکسته
طلب آمرزش
لاله
صورتک ها
چنگال ها
محلل
• 1311«چطور ژاندارک دوشیزه اورلئان شده؟» مقدمه صادق هدایت به کتاب «دوشیزه اورلئان» اثر شیلر - ترجمه بزرگ علوی - صفحه الف تا خ.
• 1312 مجموعه «سایه روشن» مشتمل بر داستانهای:
س.گ.ل.ل
زنی که مردش را گم کرد
عروسک پشت پرده
آفرینگان
شب های ورامین
آخرین لبخند
پدران آدم .
• 1312«نیرنگستان»- کتاب مستقل.
• 1312«مازیار»- کتاب مستقل با همکاری مجتبی مینوی.
• 1312«علویه خانم»- کتاب مستقل.
• 1312 «وغ وغ ساهاب»- کتاب مستقل با همکاری مسعود فرزاد.
• 1313«ترانه های خیام»- کتاب مستقل - مطبعه روشنایی.
• 1313«البعثه الاسلامیه فی البلاد الافرنجیه» - کتاب مستقل .
• 1313« شرط بندی» ترجمه از آنتوان چخوف در مجموعه گل های رنگارنگ.
• 1315 «بوف کور» کتاب مستقل - چاپ پلی کپی شده .بمبئی.
• 1315«کارنامه اردشیر پاپکان» ترجمه از متون پهلوی ضمنا شامل « زند و هومن یسن» ترجمه از متون پهلوی.
• 1318 «ترانه های عامیانه» - مجله موسیقی، سال اول، شماره های 6، صفحه 17 - 19. 4 و 7 صفحه 24 و 28.
• 1318«متل های فارسی» - مجله موسیقی، شماره 8.
• 1318 قصه های «آقاموشه»، «شنگول و منگول» - مجله موسیقی، سال اول، شماره 8 .
• 1318«گجسته ابالیش» - ترجمه از متن پهلوی.
• 1318 «شنگول و منگول»: مجله پیام نو،سال دوم، شماره سوم، صفحه 54 - 55
• 1319 قصه «لچک کوچولوی قرمز» - مجله موسیقی، سال دوم، شماره 2 .
• 1319 «چایکووسکی» - مجله موسیقی، سال دوم، شماره 3، خردادماه، صفحه 25 - 32 .
• 1319«پیرامون لغت فرس اسدی» - مجله موسیقی، سال دوم، شماره 11 و 12، صفحه 31 - 36 .
• 1319«شیوه نوین در تحقیق ادبی» - مجله موسیقی، سال دوم، شماره 11 و 12، صفحه 19 - 30
• 1320 «داستان ناز» در مجله موسیقی سال سوم شماره دوم، صفحه 38-30
• 1320«شیوه های نوین در شعر فارسی» در مجله سوم شماره 3، صفحه 22
• 1320«سنگ صبور» مجله موسیقی سال سوم، شماره 6 و 7، صفحه 18-13
• 1321 مجموعه «سگ ولگرد» شامل داستانهای
سگ ولگرد
دن ژوان کرج
بن بست
کاتیا
تخت ابونصر
تجلی
تاریکخانه
میهن پرست
• 1321 «شهرستانهای ایران»: ترجمه از متن پهلوی، مجله مهر، سال هشتم، شماره اول، صفحه 47 - 55، شماره دوم، صفحه 127 - 131 و شماره سوم،صفحه 168 - 175 .
• 1322 «علویه خانم»: کتاب مستقل .
• 1322«بن بست»: چاپ فرانسه 1942 Limpasse .
• 1322«گزارش گمان شکن» - ترجمه از متن پهلوی.
• 1322 «یادگار جاماسب» - ترجمه از متن پهلوی، مجله سخن، سال اول، شماره 3،صفحه 161 - 167، شماره 4 و 5،صفحه 217- 220 .
• 1322 ترجمه «گورستان زنان خیانتکار»: از آرتور کریستین سن خاورشناس دانمارکی، مجله سخن، سال اول، شماره 7 و 8 .
• 1322 «جلو قانون»: ترجمه از فرانتس کافکا Frantz Kafka در مجله سخن، شماره 11 و 12 .
• 1322 «کارنامه اردشیر پاپکان» - ترجمه از متن پهلوی .
• 1322 «چگونه نویسنده نشدم» - مجله سخن .
• 1323 «اوراشیما» - قصه ژاپونی - ترجمه در مجله سخن، سال دوم، شماره اول، صفحه 43 - 45 .
• 1323 نقد «بازرس»: اثر گوگول، ترجمه در مجله پیام نو، سال اول، صفحه 52 .
• 1323 «ملا نصرالدین در بخارا»: مجله پیام نو،سال اول، شماره اول،صفحه 57 .
• 1323 «زند و هومن یسن» - ترجمه از متن پهلوی .
• 1323 «ولنگاری» مجموعه داستانهای:
قضیه مرغ روح
قضیه زیر بته
قضیه فرهنگستان
قضیه دست بر قضا
قضیه خر دجال
قضیه نمک ترکی .
• 1324 «حاجی آقا» - کتاب مستقل .
• 1324 نقد «خاموشی دریا»: اثر ورکور - مجله سخن، سال دوم،شماره سوم،صفحه 227 - 228 .
• 1324 «چند نکته درباره ویس و رامین» - مجله پیام نو،سال اول،شماره نهم،صفحه 15 - 19 و شماره 10، صفحه 18 - 26 - 31 .
• 1324 انتقاد بر ترجمه رساله «غفران» ابوالعلاء معری، مجله پیام نو، سال دوم، شماره 9، صفحه 64 .
• 1324 «فلکلر یا فرهنگ توده» - مجله سخن،‌سال دوم، شماره 3، صفحه 179 – 184 و شماره 4، صفحه 339 – 342 .
• 1324 «طرح کلی برای کاوش فلکلر یک منطقه» - مجله سخن، سال دوم، شماره 4، صفحه 265- 275 .
• 1324 «شغال و عرب» - ترجمه فرانتس کافکا،‌مجله سخن،‌سال دوم، شماره 5، صفحه 349 .
• 1324 «آمدن شاه بهرام ورجاوند» - ترجمه از متن پهلوی، مجله سخن، سال دوم، شماره 7، صفحه 540 .
• 1324 «خط پهلوی و الفبای صوتی»- مجله سخن، سال دوم، شماره 8، صفحه 616 – 760 و شماره 9، صفحه 667- 671 .
• 1324 «دیوار» - ترجمه از ژان پل سارتر Jean Paul Sartre نویسنده فرانسوی، مجله سخن، سال دوم، شماره 11 و 12، صفحه 833 – 847 .
• 1324 «سامپینگه» Sampingue به زبان فرانسه در ژورنال دوتهران .
• 1324 لوناتیک Lunatique - «هوسباز» - به زبان فرانسه در ژورنال دو تهران .
• 1325 «افسانه آفرینش» - چاپ پاریس، آدرین مزون نو .
• 1325 «فردا» - مجله پیام نو، سال دوم، شماره 7 و 8، صفحه 54 – 64 .
• 1325 ترجمه داستان «فردا» - به زبان فرانسه در ژورنال دوتهران .
• 1325 «گراکوش شکارچی» - ترجمه از فرانتس کافکا، مجله سخن،‌سال سوم، شماره 1، صفحه 48 – 52 .
• 1325 «قصه کدو» - مجله سخن، دوره سوم، شماره 4 .
• 1325 «ترجمه هنر ساسانی در غرفه مدال ها» - اثر «ال مور گشترن» در مجله سخن، سال سوم، شماره 5، صفحه 318 – 382 .
• 1325 «بلبل سرگشته» در مجله سخن، سال سوم، شماره 6 و 7، صفحه 432 – 443 .
• 1325 مقدمه کتاب «کارخانه مطلق سازی» نوشته کارل چابک، نویسنده چک اسلواکی، با ترجمه حسن قائمیان .
• 1327 «پیام کافکا» - مقدمه ای بر کتاب «گروه محکومین» فرانتس کافکا .
• 1327 «توپ مرواری» - کتاب مستقل .
• 1329 «مسخ» - اثر فرانتس کافکا، ترجمه با همکاری حسن قائمیان .


نظر دیگران در مورد هدایت
هدايت از زبان احسان طبري:
صادق هدايت شايد به علت گياه خواريش مردي لاغر اندام شكننده بود. ميانه بالا بود و سپيد تابه، با چشماني گيرا در پس عينكي كه روي بينيش كمي به زير مي لغزيد. تا پيش از ساعت 8 بعد از ظهر كه از آن پس گيلاسي دو يا سه مشروب مي‌ خورد و شنگول مي ‌شد، مردي كم سخن و عبوس بود و تا حدي تاثير خود بگيري در بيننده باقي مي‌ گذاشت، ولي اين تنها "چنين به نظر مي ‌رسيد" و از درون، مردي بي ‌ادعا و متعادل و حتي خجالتي و تهي از اعتماد به نفس بود.
من هدايت را به كمك نوشين شناختم. پاتوق روزانه او ابتدا كافه لاله زار و سپس كافه فردوس و پاتوق شبانه‌اش كافه- رستوران كنتينانتال بود. اين دو كافه در خيابان اسلامبول قرار داشتند كه در آن ايام خيابان معتبر و گردشگاه تهران بود.
هدايت آشنايان فراوان ولي دوستان معدود داشت: دوستان روزش افرادي بودند كه با او رابطه هنري و منطقي داشتند. دوستان شبش افرادي بودند كه با او در عيش و نوش هم راهي مي ‌كردند. عيش و نوش هدايت وسوسه دوستان شبش بود. اما آشنايان فراوان هدايت از همه نوع بودند. گاه با او بر سر ميز كافه ساعتي مي ‌نشستند و اين را براي خود نوعي مزيت معنوي مي شمردند. پس ازمرگ هدايت، هر سه گروه خود را از دوستان نزديك هدايت معرفي كردند و هر كدام خواستند سخن گوي او باشند و هر كدام ديدگاه خود را تنها ديدگاه درست درباره او شمردند. به همين جهت اين همه چهره‌هاي گوناگون و حتي متضاد از هدايت رسم شده كه گاه خلاف واقع است. هر كسي از ظن خود يار او شد و هدايت خاموش، هدايت طنزگو، هدايت نويسنده، هدايت انسان پرتحمل، به قول خود مانند اسب‌هاي گاري "علويه خانم" در جاده خراسان بود كه همه مسافران را با خود مي‌ كشيد و مي ‌برد. اين تشبيه را خود او زماني پس از انتشار داستان بلند "علويه‌خانم" به من گفت. در حالي كه نگاهش در پس عينك تابشي داشت، پرسيد:
- مرا در اين كتاب شناختي؟
من جواب پرتي دادم. گفت:
- نه! نه! من آن اسب‌ها هستم كه زير قنوت سورچي بايد رجاله‌هاي اين جامعه را با خودشان ببرند.
چه تشبيه دردناك، پر از غرور و زيبائـي! من روزها تحت تاثير اين تشبيه هدايت بودم.
هدايت هرگز عضو حزب توده ايران نبود. بينش فلسفي او به "كيركه‌گارد" و ژان پل سارتر" نزديكي داشت. "فرانتس كافكا"، نويسنده آلماني زبان چك را بسيار مي پسنديد و دوست مي ‌داشت. ذاتاً بدبين بود. زندگي را نوعي تحميل بيولژيك طبيعت مي‌ دانست. خودكشي را، كه‌ چند بار در زندگي آن را آزموده بود، پاسخ شايسته انسان به اين تحميل طبيعت مي ‌شمرد. تلخي و اندوه مغرورانه‌اي در روانش رخنه داشت. گوشه لبانش را طنز مرموزي مي ‌پيچاند. به نظر مي ‌رسيد كه "كافكا" اين محكوميت گوسفندانه تبار انساني را بيش از همه درك كرده ‌است. با اين حال، به علت نفرتش از خاندان پهلوي، به حزب ما، به مثابه يك حزب ضد سلطنت علاقه يافت. خود او پس از سقوط رضا شاه، اسكناس همه را از آن ها مي‌گرفت و براي "پدر شاخدار" دو شاخ ديوآسا مي‌ كشيد!. علت محبت او به حزب تنها اين نبود، به علاوه بسياري از رهبران آن روز حزب را از نزديك مي ‌شناخت و با برخي از آن ها سابقه دوستي و آميزش داشت. لذا خود را از شهريور1320 تا عزيمت پاياني‌اش به اروپا در 1330، در برخي دوران‌هاي ركود و سردي، در اختيار حزب گذاشته بود.
دوران سردي و ركود، پس از شكست جنبش دمكراتيك آذربايجان در رسيد. كساني او را به شدت عليه حزب تحريك مي‌ كردند و موفق شدند در مقدمه كتاب "گروه محكومين" ترجمه حسن قائميان، او را به نگارش طعنه‌هاي آشكاري عليه سوسياليسم وا دارند. بعدها اين دوران گذشت و بار ديگر به حزب و دوستان حزبي‌اش روي خوش نشان داد و پي برد كه در كار آن‌ها خدعه‌اي نيست و نه هر نيت و تلاش صادقانه‌اي ازقرعه پيروزي بهره‌ مند است.
هدايت در زندگي شبانه خود آدم تازه‌اي بود: جغد گوشه‌ نشين، به شمع جمع و بلبل داستان سرا بدل مي ‌گرديد. نيروي اختراع او در طنز به حد دهاء مي ‌رسيد. با ارتجال حيرت آوري يك فرد را با يك طنز خود نابود مي ‌كرد. از سحر وحشتناك خنده، خنده ديگران و يا خنده خود، با ظرافت و مهارت اعجاز مانندي استفاده مي ‌نمود. صبحي مهتدي، شايد بعد از هدايت بيش از همه طنزگويان اطرافش در اين بديهه گوئي خنده‌آور، استاد بود. با اين حال هدايت بارها او را به فرار و شكست وا مي ‌داشت. همه اين ها در محيطي بي پرخاش و بي ‌تنش انجام مي‌ گرفت و ابدا رنجشي ايجاد نمي ‌نمود و جزء شيوه محفل بود و رسم كار بود.
هنگام مرگ 49 سال داشت. لذا در تمام مدتي كه او را مي ‌ديديم جوان و شاداب بود. ريشه اشرافي در او هيبتي خوشايند و تا حدي با شكوه ايجاد كرده بود. از تمدن اروپا عميقاً خبر داشت. از شيوه زندگي آسيائي به شدت بدش مي ‌آمد. او و نوشين در اين سليقه شريك بودند. با اين حال هدايت در نويسندگي به دنبال شناخت و پرداخت نمونه‌هاي انساني اصيل ايراني رفت. هميشه اين كارش از روي عشق نبود؛ گاه به قصد نشان دادن زشتي ‌ها و ابتذال روحي اين نمونه‌ها بود. انسان‌ ها در نوشته‌هاي هدايت معمولا نازيبا و مسخ شده‌اند. در "سگ ولگرد" محبت هدايت به سگ گاه بيش از محبت او به برخي انسان‌ ها است. اين نفرت در چهره "حاجي آقا" به حد اعلا مي ‌رسد. انسان دوستي مثلا در "آبجي خانم" به صورت دل سوزي ئند آميزش به روزگار كساني است كه در اعماق خرافه و ناآگاهي دست و پا مي ‌زنند.
برخي آثار هدايت خوش بينانه و به سود زندگي و مبارزه است. اين آثار كم و حتي گاه ضعيف‌اند. بهترين آثار او كه در جهت فلسفه دروني او سير كرده، بدبينانه و گاه انسان دشمنانه است؛ البته نه هر انسان، بلكه انسان‌هاي فرومايه و بي محتوي. هدايت در سرشت خود زندگي و انسان را دوست داشت، ولي از شگرد آسمان رنجيده خاطر بود؛ رنجشي خيامي و حافظي، شاعرانی كه بسيار مي‌ پسنديد. او از اين جهت آدمي يگانه بود. من انساني با اين حد دل خوري از زندگي و با چنين طنز گزنده نديده بودم و بعدها نيز نديدم. ولي زجري كه هدايت مي كشيد، جز در طنزش بروزي نداشت. خود‌دار و متين بود و با شوخي و شنگولي بر شكنجه‌اش پرده مي ‌كشيد.
كافه نشيني او و نوشين ارثيه زندگي آن ها در فرانسه و به قصد گريز از خانه بود. آن‌ ها ساعت ‌هاي دراز در كافه مي ‌نشستند و بدون اندك سخني با هم، هر يك به كار خود مشغول بودند. هدايت خواننده حريص و پي ‌گيري بود. از كتاب‌هاي كلاسيك چين قرون وسطائي تا "كاماسوترا" هندي گرفته، تا برسيم به رمان‌ها و كتاب‌ هاي علمي و ادبي معاصر، همه چيز را مي‌ خواند. كتاب ضخيم و تجريدي و دشوار فهم "هستي و نيستي" سارتر را خواند و مرا واداشت كه آن را بخوانم. گاه مطالب كتاب ‌ها را براي من با شيوه جذابش نقل مي ‌كرد. كتاب‌ها غالبا به فرانسه بودند، زباني كه آن را ماهرانه مي ‌دانست و بدان آثار ادبي مي ‌نوشت. گذاردن دست نويس نوشته‌ هايش در اختيار دوستان و شنيدن نقد آن‌ها، عادت دائمي ‌اش بود و جز من چند تن مورد مشورت او قرار مي ‌گرفتند.
دو اتاق او را در تهران ديدم. يكي در خانه پدريش و سپس، پس از كوچيدن، در خانه نوسازي كه هنوز سيم كشي برق نداشت و آن هم در خانه پدريش بود. وقتي كتاب "حاجي‌آقا" چاپ شد و پول فراوان آن گرد آمد، ناشر كه دوست هدايت و يك بارزگان زرتشتي به نام "فريدون فروردين" بود، به من گفت: من با پول فروش كتاب راديوي تازه‌اي خريدم زيرا هدايت راديو ندارد. بيا تا آن را با هم به خانه تازه‌اش ببريم! من موافقت كردم. وقتي به خانه دور افتاده و تازه هدايت رفتيم، اواسط روز و خود او هم در خانه بود. وقتي آگاه شد كه ما راديوئي براي او خريده‌ايم با تلخي گفت:
- بگذارين تو آفتاب بتركد. اين را براي آن گفت كه خانه‌اش برق نداشت و ما بدون اطلاع از اين مسئله، راديوئي خريده بوديم كه نمي ‌توانست مورد استفاده اش قرار گيرد. اين جمله او ما را بور كرد. پس از حادثه آذربايجان كه هدايت از ناتواني جنبش براي محو سلطنت ناراضي بود و نمي ‌توانست در اين مسئله واقع بينانه قضاوت كند و مقدمه كتاب "گروه محكومين" را در 40 صفحه نوشته بود، من با او در ميدان توپخانه بر خوردم. با محبتي كه بين ما بود سر صحبت را باز كردم و از مقدمه او ابراز ناخرسندي نمودم و وارد بحث فلسفي طولاني درباره اصالت انسان و پيروزي نهائي اش بر همه چيزهاي ضد انساني شدم. از توپخانه تا اواسط اسلامبول سخنان مرا شنيد و كلمه‌اي جواب نداد. من گفتم: تو كه همه‌اش ساكت هستي، آدم وحشت مي ‌كند. هدايت با لبخند كوچكي گفت:
- اصلا شما خوش وحشتيد‍!
و با اين جمله يك بار ديگر ناخرسندي خود را از ناتواني ما در نبرد با سلطنت و اربابانش بيان داشت و يك بار ديگر مرا بور كرد.

هدايت از زبان صادق چوبك:
هدايت به نظر من يك انسان كامل بود در همه چي، در انسان دوستي، در جوانمردي، در وطن پرستي و بي طرفي، انساني بي نظير بود. بايد اعتراف كنم هدايت در نويسندگي بزرگتر از آن است كه بتوان آثار او را نقد كرد. هدايت فرانسه را خوب ميدانست و در کار زبان پهلوی کوشش ها کرده بود. داستان سرای خوبی بود و از همه گذشته آدم خوبی بود. به تمام معنا شريف بود. دستگاه روز به روز مرتبه ی اشخاص غير صالح را بالا مي برد و تو سر اشخاصی چون هدايت می کوبيد. مثلاً در جشن هزاره فردوسی که در سال ۱۳۱۳ در تهران برپا شد از شرکت کنندگان ايرانی حتی نام های سيد محمد تدين و اورنگ و زين العابدين رهنما به چشم می خورد ولی از هدايت دعوت نشده بود. نقاشی بود ارمنی به نام « درويش پرورده ايران» که مجالس شاهنامه را به تشويق هدايت کشيده بود و خودش با پرده های نقاشی اش در جشنواره بود و هدايت نبود. خود هدايت به من گفت که در چاپ شاهنامه فردوسی مجتبی مينوی هم دست داشته و از همه گذشته شرق شناسان بزرگی مانند پرفسور هانر ماسه و آرتور کريستنسن و بهرام انکل ساريا (شخص اخير در هندوستان معلم زبان پهلوی هدايت بود) به شخص هدايت ارادت داشته و کارهای هدايت مورد ستايش آن ها بود در جشن بودند و هدايت را کشورش به دور انداخته بود. او را نديده می گرفت و وقتی سراغ او را می گرفتند به دروغ به آن ها گفته مي شد که در سفر است. کدام احمقی باور می کرد در گرماگرم جشن فردوسی هدايت به سفر برود. آخر به کجا؟ آن ها خودشان را خر کرده بودند. درست است که هدايت به روی خود نمی آورد ولی دلش خون بود. و از اينکه او را به هيچ روی تحويل نمی گرفتند سخت دلخور بود. او يک سرو گردن از خيلی ها بلند تر بود فقط جرمش اين بود: چاپلوسی و .... ليسی بلد نبود. هدايت تا مُرد شرافت اخلاقی خودش را حفظ کرد. به هيچ مقامی سر فرود نياورد. هرکدام کرسی ای از دانشگاه نو بنياد را اشغال کرده، و لقب استادی به خودشان داده بودند و او را بجا نمی آوردند، درحاليکه تا آن روز در زبان فارسی (و حتی امروز هم) هيچ کس مثل هدايت در باره ی خيام چنان تحقيق پاکيزه و معقولی نکرده بود که بعد ها هر کسی دست به ترکيب خيام برد از او وامی گرفت از جمله علی دشتی در« دمی با خيام» ولی بدبخت هدايت تا مُرد گمنام و حسرت زده و بد بين و خشمگين و ناراضی بود.


خاطرات مینوی از هدایت:
هدایت هیچ گاه به مارکسیسم نپیوست و گرایش او به روس از دلبستگی او به مارکسیسم و کمونیسم نبود از تاُثیر ژرفی بود که ادبیات و روح عرفانی روس(مانند داستایوسکی)در او بخشیده بود .وانگهی نزدیکی او با برخی از جریانات زمان باز نماینده ی سرکشی و شورش خوی آزاد منش او بود که سالها زیر فشار زورگویی و زور توزی مثل خوره روح را فسرده بود. گروهی اصرار دارند او را به فلان حزب بچسبانند و عده ای مدعی اند که با فلان مرام و مسلک توافق داشت او با هر گونه رذالت و دورویی و بی حیایی وقلدری و جباری مخالف بود وکسانی را دوست او می دانم که مانند او از این صفت ها مبرا و به انسانیت و معرفت و نجابت و آزاده خویی پایبند باشد.

خاطره خانلری از هدایت:
شعر عقاب را برای احدی نخوانده بودم اولین کسی که شعر را برایش خواندم هدایت بود در آن ایام که من جوان بودم هدایت مرد جا افتاده ای بود فاضل و خوش مشرب زبان دان و گاهی چنان تلخ و ترش که نمی شد طرفش رفت. من هم در شرایطی قرار گرفته بودم که کم کم متوجه بسیاری از بی عدالتی ها، جفاهای روزگار و جور زمانه ای می شدم که حتی آوای زیبا و دلنشین مرغ سحر را بر نمی تابید. شعر را آهسته برایش خواندم در تمام مدت هیچ حرف نمی زد به گوشه ای خیره شده بود، گاهی سر تکان می داد وقتی شعر تمام شد سیگاری از قوطی سیگارش در آورد و روشن کرد، حرف نمی زد به سیگارش پک می زد، بعد سیگارش را خاموش کرد و گفت: بارک الله! کتش را از روی جالباسی برداشت و گفت بریم خاور چاپش کنیم.
گرچه از عمر دل سيري نيست مرگ مي آيد و تدبيري نيست
عمر در اوج فلك برده به سر دم زده در نفس باد سحر
ابر را ديده بر زير پر خويش حيوان را همه فرمانبر خويش
اينك افتاده بر اين لاشه و گند بايد از زاغ بياموزد پند
دلش از نفرت و بيزاري ريش گيج شد،بست دمي ديده خويش
گر در اوج فلك بايد مرد عمر در گند بسر نتوان برد


خاطره علوی از هدایت:
هدایت تازه زنده بگور را از زیر چاپ بیرون آورده بود که می خواستم نوشته هایم را به او نشان دهم و می ترسیدم او بگوید: برو و کشکت را بساب. ولی او مرا تشویق کرد وگفت: بده زیر چاپ.
گفت‌وگو با مسعود کیمیایی درباره‌ی صادق هدایت و «داش آکُل»
محسن آزرم ـ مهدی یزدانی خُرّم
«صادق هدایت» و نوشته‌هایش، همیشه، یکی از آن مضمون‌هایی‌ست که نه تنها داستان‌نویسان و اهالیِ ادبیات، که باقیِ هُنرمندها را هم به‌سویِ خودش جذب کرده‌است. مُتفکّران، تاریخ‌نویسان، نقّاشان، فیلم‌سازان، همه درباره «صادق هدایت» و نوشته‌هایش فکر کرده‌اند و حرف زده‌اند. به‌نظر می‌رسد «هدایت» را باید یکی از «پدیده» هایی دانست که نظیرش وجود ندارد. مسأله این است که «هدایت» از هیأتِ نویسنده‌ای که کتاب‌هایِ مُهمی نوشته و مرگِ خاصّی هم داشته که هنوز درباره‌اش حرف می‌زنند، به «موضوع» ی تبدیل می‌شود برایِ اهالیِ ادبیات و اندیشه ایران. چُنین اتّفاقی چگونه افتاده است؟ شما فکر می‌کنید دلیلش چیست؟
«صادق هدایت» ، بدونِ شک، نقطه بالایِ منشورِ ادبیاتِ مُعاصر است. مُهم‌تر از همه این است که «هدایت» یک «روشنفکر» بود و طنز هم داشت. این‌که می‌گویم طنز داشت، خیلی مُهم است. «هدایت» نگاهِ اجتماعیِ خودش را بیش‌تر به‌ شکلِ شفاهی به ‌جا گذاشته؛ یعنی خاطراتی که از او مانده، این‌را معلوم می‌کند. خُب، آن تلخی‌هایی را هم که داشت، خیلی‌وقت‌ها، در بافتِ قصّه‌ها نمی‌بینیم. در مجموعه هوا و نفسِ «هدایت» است که این تلخی را می‌بینیم. این‌طور نیست که، به ‌فرض، یک ‌جایی مکتوب شده باشند، یا گفته شده باشند. آن چیزی که هست، در هوایِ داستان‌هایِ اوست. وقتی «بوفِ کور» را نگاه می‌کنیم، یا همین «داش آکُل» را نگاه کنیم، می‌بینیم که در هوا و نفسش تلخی هست. آن چیزی که در شخصیتِ «داش آکُل» مُهم است، همان‌ تلخی ‌ای‌ست که در پیرمردِ خنزرپنزیِ بوفِ کور هم دیده می‌شود. یا همان چیزی ا‌ست که در رابطه گُنگِ «سگِ ولگرد» هم می‌بینیم. این مجموعه به‌اصطلاح تاریکی ‌هاست که داستان ‌هایِ «هدایت» را می‌سازد و اتّفاقاً، به‌شیوه‌ای منطقی می‌بینیم یک آدمی، جهانِ تاریکش، چه جهانِ ملموس، چه جهانِ پاکیزه و یک «بودِ» کامل است. هر نوع انتقادی که، فرضاً، به شیوه مرگش می‌کنند، به عقیده من، دور از انصاف و حقیقت است. دور از خیلی چیزهاست. اصلاً، حضور و وجودِ «هدایت»، حتّی از ۱۳۱۴، وقتی به آن گروهِ زبان‌شناس معرّفی می‌شود و خیلی سخت با آن گروه کار می‌کند، درگیر است. زمانی‌که «بدیع‌الزّمان فروزانفر» هست، «عبدالعظیم قریب» هست. وقتی «هدایت» را به آن‌ها معرّفی می‌کنند، همه‌چیز را خیلی با شوخی برگزار می‌کند و شوخی‌هایش هم که به زبان و ساختِ زبان مربوط می‌شد، وجود دارد. آن‌ گروه، کسانی بودند که قرار بود زبانِ فارسی را پالایش کنند. و این پالایش، هجومِ زبان‌هایِ دیگر، بخصوص عربی را در بر می‌گرفت. «هدایت» ، همان‌موقع می‌گفت این کار غیرِمُمکن است. و شوخی ‌هایی هم که می‌کرد، نمودارِ این بودند که چه‌قدر درست می‌گفته‌است.
یک‌دسته از آن ‌ها که به مقوله «تجدد» در ایران می‌پردازند، می‌گویند «هدایت» یکی از پیش‌گامانِ «تجدّد» در ایران است؛ ولی بازخوردی که «هدایت» از جامعه خودش گرفت، مخصوصاً بلایی که بعد از ۱۳۲۴، خودِ «توده‌ای» ها بر سرش آوردند و انتقادهایی که به او کردند، عرصه را برایِ‌ او تنگ کرد. «هدایت» ، به‌هرحال، مُخالفِ جداشدنِ آذربایجان بود؛ درحالی‌که بیش‌ترِ نویسندگان و روشنفکرانِ ایران در آن سال‌ها که به اندیشه‌هایِ چپ گرایش داشتند، مُوافقِ این جُدایی بودند و همان روشنفکرهایِ چپ بودند که «هدایت» را مُنزوی کردند. امّا دسته دیگری هم هستند که می‌گویند «هدایت» را باید یک «مُتجدّدِ ناکام» دانست. شما این حرف را قبول دارید؟
این‌را از دوخت‌ و دوزِ قصّه‌هایش هم، اگر نگاه کنیم، می‌شود فهمید. کاملاً پیداست. دوره‌ای که «هدایت» با «فریدون هُویدا» می‌گذراند، دوره مُهمی‌ست در زندگیِ «هدایت». «هُویدا» مُعتقد بود که او یک تجدّدخواه، و مُهم‌تر از آن، یک انتلکتوئل است. به‌ هرجهت، این موضوعاتی که اطرافِ «هدایت» بود، موضوعاتی‌ست که درباره‌اش ساخته‌اند، و آدم ‌هایِ دیگری هم پیدا شدند که خودشان را نزدیک کردند به او، و رایج هم هست این نزدیک ‌کردن، و گزارش‌هایی دادند که خیلی شخصی بود و آمدند چیزهایی را گفتند که نمی‌دانیم درست است یا نه. این‌ها خیلی تأثیر گذاشت در شناختِ «هدایت». مثلاً ما نمی‌دانیم که «حسن قائمیان»، تا چه اندازه، این حرف‌هایی که درباره «هدایت» زده، راست است. دوره کافه‌نشینیِ «هدایت»، دوره پیدایشِ روشنفکری در سال‌هایِ ۱۳۳۰ بود. روشنفکریِ کافه‌نشین، در آن دوره پایه‌گذاری شد. به این‌ها می‌گفتند گروه‌هایِ «مون‌پارناس» ی.
نسلِ شما خیلی هم از «صادق هدایت» دور نبوده‌است. به‌هرحال، این «هدایت» ی که حالا می‌شناسیم، تاحدودی، به ‌واسطه نسلِ شماست؛ نسلی که کتاب‌ها و نوشته‌هایِ او را در همان دوره، در همان سال‌هایی که «هدایت» هنوز یک «نویسنده» بود، خوانده‌است. در آن دوره، به ‌هرحال، «هدایت» هنوز یک اسطوره‌ «مخدوش» نبوده است؛ هنوز آسیب ‌ها و حرف‌هایِ مُوافقان و مُخالفان، اثری رویِ هویتش نگذاشته بود، حال‌ این‌که ما، عملاً، در این سال‌ها، با «شخصیت» ی طرفیم که مُدام چهره‌هایِ مُختلف و ای ‌بسا مُتناقضش را به ما نشان می‌دهند. شما «هدایت» را کِی شناختید؟
بله، این‌را گفتم که بدونِ شک، اگر اطرافِ «هدایت» را نگاه کنیم، از این حرف‌ ها زیاد است؛ همان ‌طور که از این ساخته‌ها و حرف‌ها، اطرافِ آدم‌هایِ بزرگ بسیار است و «هدایت» ، واقعاً، بزرگ بود. این دوره به ‌اصطلاح «تازه‌خواهیِ» روشنفکرانِ ما، از «هدایت» شروع می‌شود؛ یعنی درواقع، «روشنفکران» و «صاحب‌دلان». بنیانِ فاصله‌ای را که بینِ «روشنفکر» و «صاحب‌دل» هست، «هدایت» گذاشت. این کار را، حتّی، جلوتر از «نیما یوشیج» انجام داد. البته، من اعتقادِ زیادی به این «خدشه» ای که گفتید، ندارم، چهره «هدایت» هم فکر نمی‌کنم «مخدوش» شده باشد. از این حرف‌ها همیشه دربابِ آدم‌ها می‌زنند.
شاید بهتر باشد این‌ طور سئوال کنیم که خودِ شما «هدایت» را چگونه کشف کردید؟ به‌هرحال، نسلِ شما بعد از خودکُشیِ «هدایت» ، نسلِ جوانی ا‌ست که با نوشته‌ها و اندیشه‌هایِ او آشنا می‌شود. «هدایت» را با کدام دسته از نوشته‌هایش شناختید؛ مثلاً «مازیار» و «خیّام» اش، یا داستان‌هایی مثلِ «داش آکُل» و «سه قطره خون» و «سگِ ولگرد» ، یا اصلاً با «بوفِ کور» ش، که ظاهراً، مُتفاوت‌ ترین نوشته اوست؟
ببینید؛ نوشته‌هایِ «هدایت» از هم جُدا نیست. داستان‌ها و نوشته‌هایِ «هدایت» را نباید از هم جُدا کرد. به‌ هرجهت، دوره «هدایت» خوانی، برایِ هر نسلی، تا حالا، دوره مُهمی بوده‌است. امروز را نمی‌دانم؛ ولی آن‌سال‌ها، اصلاً «هدایت» خوانی، وظیفه یک نسل بود؛ خصوصاً نسلِ ما. اگر، فرضاً، می‌رفتیم سُراغِ شعر، اوّل «نیما» بود، بعد «نُصرت رحمانی»؛ یعنی در این بین، فاصله‌ای بود که فرضاً «شاملو» یا «اسماعیل شاهرودی» و «گلچین گیلانی» در آن جای می‌گرفتند. این دوره‌ای‌ست که گرایش‌هایِ چپ، در کارِ شاعران دیده می‌شود. بعد که جلو می‌آید، کارشان پاکیزه‌تر می‌شود، شعرتر می‌شود. اگر هم شعرها اجتماعی‌ست، شاعرش یک شاعرِ اجتماعی‌ست. وقتی نگاه می‌کنیم، می‌بینیم «هدایت» در تمامِ آثارش، هر نوشته‌ای را که ببینیم، مثلاً «وغ وغ صاحاب» را نگاه کنیم، یا «بوفِ کور» را ببینیم، حس می‌کنیم که هردویِ آن ‌ها را باید خواند. هردویِ آن‌ها از یک تنه، از یک ‌جا هستند. دوباره می‌گویم که «هدایت» خوانی، وظیفه هر نسلی‌ است؛ یعنیِ خاصِ دوره هجده نوزده ‌سالگی‌ است.
پسِ خودِ شما هم در همین سن ‌ّ‌و سال بودید که خواندنِ نوشته‌هایِ «هدایت» را شروع کردید؟
بله. همان هجده نوزده ‌سالگی بود.
این‌طور که خوانده‌ایم، نسلی که بعد از خودکُشیِ «هدایت» داستان‌ها و نوشته‌هایِ او را خواندند، با او طوری برخورد کردند که فراتر از یک نویسنده بود و در واقع، او را یک افسانه، یک رازِ حل ‌ناشدنی می‌دانستند. آشناییِ شما هم با نوشته‌هایِ «هدایت» براساسِ همین جذّابیتِ افسانه ‌وار بود؟
نه، هرچه این‌ سال‌ها را به عقب برگردیم، این چیزی که می‌گویید، کم‌رنگ‌تر می‌شود. این هاله‌ای که دورِ «هدایت» را گرفته، در سال‌هایِ گذشته، خیلی کم‌تر بود. کُنجکاویِ بزرگ، به‌ هرحال، مرگش بود، این خداحافظی‌اش و این‌که به هیچ‌کس، هیچ‌چیزی نگفت. و آن چیزهایی که نوشت، آن بی‌ طاقتی‌هایی که در نوشته ‌هایش وجود داشت، در زندگی‌اش اجرا شد.
«هدایت» تنها کسی نیست که خودش را کُشته‌است، امّا ظاهراً خودکُشیِ «هدایت» به چیزی سمبُلیک تبدیل شده‌است. شما فکر می‌کنید این خودکُشی، یک کارِ آرمان‌گرایانه ایده‌آلیستی بوده ‌است یا آن‌ را نتیجه یک شکست می‌دانید؟
من فکر می‌کنم دلیلِ مرگش باید یک‌چیزِ دمِ دست‌تر باشد. «هدایت» در جریان‌هایِ «حزبِ توده» و مارکسیسمِ آن دوره، شکست خورد و به ‌هرجهت، این شکست‌ هایِ‌ آرمانی از هر روشنفکرِ درون‌نگری، یک آنارشیست، یک آدمِ تُندخو می‌سازد؛ آنارشیست نه فقط به‌معنایِ به ‌هم‌ ریزاننده، یعنی منظورم آنارشیستِ باکونینی نیست، منظورم آن آنارشیسمی‌ است که وقتی واقعاً یک خلأ در آرمان‌ها ایجاد می‌شود و زمانی‌که نگاه می‌کنی، می‌بینی تمام سایه ‌است و جهانی از سایه دورت را گرفته، آن وقت پاک‌ رفتاریِ کامل همین کاری‌ست که «هدایت» کرد.
خودِ شما در آن سنّ‌ و سال، با کدام نوشته «هدایت» بیش‌تر ارتباط برقرار کردید؟
بدونِ شک «بوفِ کور» . از «بوفِ کور» رهایی غیرِمُمکن است.
و چه ‌چیزِ غریبی دارد این «بوفِ کور» که نمی‌شود از دستِ آن رها شد؟
ببینید؛ آن «وَهم» ی که در «بوفِ کور» هست، یک «وهمِ ایرانی» ست. این «وهم» ، خیلی سخت به دست می‌آید. می‌دانید؛ موهومات پدر و مادرهایِ بی‌ شُماری در جهان دارند که حالا یا از راهِ ادبیات، یا از راهِ تصویر، از راهِ عکس، یا از راهِ شعر مُنتقل می‌شوند، امّا «وهم» ی که «هدایت» با آن زندگی کرد، خیلی خوب تسلیمش شد و کاملاً ایرانی و شناخته‌ شده و به ‌اصطلاح سرزمینی ا‌ست. و این‌را در «بوفِ کور» کاملاً حس می‌کنید. خصوصاً وقتی آن کالسکه را نگاه می‌کنید که در حالِ رفت ‌و آمد است، در طولِ همین مسیر، نگاه‌هایی که بهش می‌شود، خیلی ایرانی و خیلی این ‌جایی‌ است.
شما فکر می‌کنید می ‌شود این «وهم» را به سینما تبدیل کرد؟ اصلاً مُمکن است بشود «بوفِ کور» را رویِ پرده سینما تماشا کرد؟
من خیلی دوست داشتم «بوفِ کور» را بسازم. خیلی دوست داشتم بسازمش؛ ولی مُتأسفانه خیلی از فیلم‌سازها زیرِ نامِ «هدایت» ، می‌خواستند این کار را بکنند. یک‌عدّه که کارشان نیمه‌کاره ماند و کسی هم کارش به آن نُقطه و به‌اصطلاح «فراز» نرسید. امّا من خیلی دوست داشتم بعد از «داش آکُل» این داستان را بسازم. به این اعتبار من به «داش آکُل» نزدیک شدم که به آن سه چهار فیلمِ اولّیه من، یعنی «قیصر» و «رضا موتوری» و «گوزن‌ها» شباهت دارد. در آن دوره ‌است و آن آدم، آدمی‌ است که کاملاً می‌شود یک دوره را به او تکیه داد. این کار را می‌شد با «داش آکُل» کرد.
فکر می‌کنید واقعاً می‌شود این داستان را رویِ سینما فرستاد؟
من به‌نظرم می‌رسد که می‌شود این کار را کرد.
یک‌دسته مُعتقدند که بخشِ دومِ داستانِ «بوفِ کور» را می‌شود به فیلم تبدیل کرد، امّا نیمه اوّلش عملاً به کارِ سینما نمی‌آید.
نه، ببینید؛ «صورتِ» داستانِ «بوفِ کور» بر «مفهوم» ش ارجحیت دارد. این «صورت» اگر از کار دربیاید، نتیجه‌اش بدونِ این‌که یک کارِ سوررئالیستی شود، با «بوفِ کورِ» سینمایی طرف می‌شویم. شما کارِ نقّاشانِ مُعاصر را نگاه کنید؛ مثلاً کارهایِ «علیرضا اسپهبد» را، یا کارهایِ «قاسم حاجی‌زاده». در کارِ آن‌ها پیوندِ بسیار بسیار استادانه‌ای انجام شده‌است بینِ «صورت» و «مفهوم»، میانِ آن فُرم و مُحتوایی که می‌گفتند و آدم را شگفت‌زده می‌کند. خصوصاً در کارهایِ «علیرضا اسپهبد» خیلی شگفتی دارد و به یک‌ شکلِ دیگر، کارهایِ «آیدین آغداشلو».
هنوز هم دوست دارید «بوفِ کور» را بسازید؟
من خیلی دوست دارم بسازمش؛ ولی باید پیش بیاید، باید وقتش بشود که «بوفِ کور» را بسازم. یادم هست که اتود هایی هم زده بودم و حتّی آن کالسکه داستان هم طرّاحی شده بود که یک‌ چیزِ فرنگی نباشد و چرخ ‌هایش چه‌ قدر باشند و پرّه ‌هایش چه ‌شکلی باشند.

نامه‮اي از تِرِز(معشوقه هدایت)به هدايت
گربة کوچکِ ايراني من. تنها يک کارت کوچک، زيرا در«اترتا» پيش مادرم در مرخصي هستم و خيلي گرفتار. چند روز پيش از«پون تورسن» رد مي‮شدم، خيلي به نخستين ملاقاتمان فکر کردم. مادرم پير شده و کمي بيمار است و اين مرا ناراحت کرده است. وقتي برگشتم به تو نامه خواهم نوشت، نزديکِ 15 ژوئن. من را محکوم به بي‮ وفايي نکن، شايد تنبلي می کنم. چرا اسم معشوقم را مي‮پرسي؟ ترجيح مي‮دهي که بگویم چند تا دارم. چيزي که لازم است بگويم اين است که من از آن‮ها هيچ یک را دوست ندارم. من تا ده روز ديگر نامه‮اي مفصل خواهم نوشت. هميشه دوستت دارم.

سروده ای از مهدی اخوان ثالث در رثای هدایت(روی جاده نمناک،از این اوستا، 0431)
روی جاده نمناک عنوان نوشته ای از هدایت می باشد در سالهای ۱۳۱۰-۱۳۰۵ که مفقود گردیده است .

روی جاده نمناک

اگر چه حالیا دیریست کان بی کاروان کولی
ازین دشت غبارآلود کوچیده ست
و طرف دامن از این خاک دامنگیر بر چیده ست
هنوز از خویش پرسم گاه:
آه
چه می دیده ست آن غمناک روی جاده ی نمناک ؟
زنی گم کرده بوئی آشنا و آزار دلخواهی
سگی ناگاه دیگر بار
وزیده بر تنش گمگشته عهدی مهربان با او
چنان چون پار یا پیرار؟
سیه روزی خزیده در حصاری سرخ؟
اسیری از عبث بیزار و سیر از عمر
به تلخی باخته دار و ندار زندگی را در قماری سرخ ؟
و شاید هم درختی ریخته هر روز همچون سایه در زیرش
هزاران قطره خون بر خاک روی جاده ی نمناک؟
چه نجوا داشته با خویش؟
پیامی دیگر از تاریکخون دلمرده ی سودا زده کافکا؟
- (درفش قهر
نمای انتقام ذلت عرق یهودی از نظام دهر
لجن در لج لج اندر خون و خون در زهر. ) –
همه خشم و همه نفرین همه درد و همه دشنام؟
درود دیگری بر هوش جاوید قرون و حیرت عصیانی اعصار
ابر رند همه آفاق مست راستین خیام؟
چه نقشی می زده ست آن خوب
به مهر و مردمی یا خشم و نفرت ؟
به شوق و شور یا حسرت ؟
دگر بر خاک یا افلاک روی جاده ی نمناک ؟
دگر ره مانده تنها با غمش در پیش آیینه
مگر آن نازنین عیاروش لوطی؟
شکایت می کند ز آن عشق نا فرجام دیرینه
وز او پنهان به خاطر می سپارد گفته اش طوطی؟
کدامین شهسوار باستان می تاخته چالاک
فکنده صید بر فتراک روی جاده ی نمناک؟

* * *

هزاران سایه جنبد باغ را چون باد بر خیزد
گهی چونان گهی چونین
که می داند چه می دیده ست آن غمگین ؟
دگر دیریست کز این منزل ناپاک کوچیده ست
ولی من نیک می دانم
چو نقش روز روشن بر جبین غیب می خوانم
که او هر نقش می بسته ست یا هر جلوه می دیده ست
نمی دیده ست چون خود پاک روی جاده ی نمناک

نقد
صادق هدايت و مرگ نويسنده
دكتر محمد صنعتي:
«متن سخنراني در مراسم يكصد و يكمين زادروز صادق هدايت»
در اين كه مرگ و خودكشي همواره ضميمه‌ي پرونده‌ي بزهكارانه‌ي صادق هدايت بوده ترديدي نيست و در اين هم نبايد ترديد كرد كه در نيم قرن گذشته مصلحين اخلاقي - در خانواده و جامعه - به هر جواني هشدار داده‌اند تا مبادا به نوشتار هدايت به خاطر مرگ‌انديشي و خودكشي نزديك شود. و گرچه اين هشدارها اغلب عبث بوده است. زيرا همه‌ي ما نيز شايد آن اندرزها را شنيده‌ايم و از قضا بيشتر ما كتاب‌ خواني جدي را با هدايت شروع كرديم و با اين‌كه ممكن بود قصه‌هايي مثل بوف كور و سه قطره خون را درست نفهميم، ولي چيزي در آن‌ها بود كه ما را به سوي خود مي‌كشيد و از اين رو بسياري از ما نوشته‌هاي هدايت و تاريك‌ترين و ماليخوليايي ‌ترين آن‌ها را كه بوف كور است، بارها خوانده‌ايم و اغلب با اين فكر كه انگار مرگ انديشي هدايت در فرهنگ ما يك ضد ارزش و حركتي خلاف جريان آب بوده است! با اين كه ظاهراً هشدارها را نشنيده مي‌گرفتيم، ولي پنهاني فاصله‌ي خود را نيز با مرگ انديشي هدايت حفظ مي‌كرديم تا مبادا ميل خودكشي به ما سرايت كند! گويي صداي مرگ مرگ فقط به گوش هدايت و راوي بوف كور و زنده بگور و سامپينگه مي‌رسيده و نه به گوش ما كه از بچگي در "فرهنگ مرگ" بزرگ شده بوديم و مرگ در دو قدمي ما بود يا بالاي سرمان پرپر مي‌زد و ما نمي‌بايد يك لحظه از فكر مرگ غافل مي‌شديم و آن دو وجب خاكي را كه قرار بود در آن دفن شويم از جلوي چشم‌مان دور كنيم! انگار كه جامعه‌ي ما از آغاز تا نوشتار هدايت، همه‌ي تاكيدش بر زندگي بوده و هر كودكي را از آن‌گاه كه در خشت مي‌افتاده تا آن‌گاه كه سر به خشت لحد مي‌گذارد، براي زندگي و با شور و شوق زندگي پرورش مي‌داده‌اند! و اين تنها هدايت و استثناهاي نا بهنجار بي‌مانند او بوده‌اند كه هنجار زندگي خواهي را در اين سرزمين مخدوش كرده‌اند. انگار تمامي يا وجه غالب ادبيات و عرفان ما در گستره‌ي تاريخ ايران زمين بر مرگ به مثابه آزادي و رستگاري متمركز نبوده است، و انگار كه اسطوره‌ي همه‌ي دوران‌ها جمشيد جم، آن نخستين شهريار و دارنده‌ي جام جهان‌ نما و دور دارنده‌ي مرگ را« سرور و شاه مردگان» نخوانده ‌اند. تاملي بر اين نكته بصيرت ‌بخش است كه چگونه جم كه بي‌مرگي براي مردمان خواست، شاه مردگان شد؟! و اين آغاز تاريخ اسطوره‌اي ماست؛ پس عجيب نيست اسطوره‌اي كه در اين فرهنگ، در ظلمات به دنبال آب حيات مي‌رود، اسكندر باشد. چه همان اسكندر مقدوني چه غير آن؛ به هر حال نامي بيگانه از فرهنگ هلني است. فرهنگي كه شايد پيشرو در شور و شوق زندگي بود و پيشرو در رويارويي با واقعيت‌هاي زميني و پيشرو در اسطوره ‌زدائي آن گونه كه افلاطون روايت مي‌كند و شوپنهاور مهد شكوفايي «انكار خواست زندگي» را شرق مي‌شناسد.
اگر راوي بوف كور در ظلمات مي‌زيست و از لذت‌هاي جنسي مي‌گريخت و خاكستر نشين بود و مرگ ستا، مگر اين همه دور از ريشه‌هاي فرهنگ هند و ايراني است؟ مگر آن پيشگام بزرگ اشراق و پيامبر باغ‌هاي روشنايي - آن هنرمند نقاش كه عرفانش به اروپا و آفريقا و چين رفت و نه فقط شاپور ساساني بلكه آگوستين قديس هم چندي پيرو او شد ( ماني را مي‌گويم كه ركن بزرگ گنوسيس بوده و هست ) مگر همه شور و شوق زندگي را يكسره انكار نكرد؟ نه تنها رهبانيت و رياضت كشي را اصل پارسائي مي‌دانست، به جز خوردن تقريبا همه چيز ديگر را منع كرده بود، حتي شستشوي بدن را - مبادا آب آلوده شود. شخم نمي‌زد مبادا زمين آسيب ببيند، همان‌گونه كه درو كردن و ميوه چيدن را آسيب بر گياه مي‌دانست و خوردن گوشت و كشتن حيوان گناه بزرگ بود و البته همه بر اصل عدم خشونت. كسب و كار و داد و ستد هم با چنين دلايل ممنوع بود. با اين شيوه زندگي كه هر نوع كار يا توليد، از فرزندزايي گرفته تا توليد ابزار و كشاورزي و غيره منع شده بود، پيشرفت جامعه حرف مسخره‌اي بود، ولي آدم ها هر چند اندك، از كجا بايد شكم خود را سير مي‌كردند؟ قانون اين پدر اعظم براي حل اين مشكل گرفتن صدقه بود يعني بر درويشي و جامعه‌ي مصرف تاكيد مي‌كرد، زيرا مي‌گفت اميد و حركت در اين زندگي به پشيزي نمي‌ارزد، بايد به انتظار مرگ بود و باغ‌هاي روشنائي و كسب معرفت! و ماني اين همه معرفت را مديون رهبانيت مسيحي، زروان ايراني و احتمالا فرهنگ دره سند بوده است. او از كنار دجله به دره‌ي سند رفت - و مي‌دانيم كه هدايت در قصه‌هاي مهمي به اين دره و فرهنگش انگشت مي‌گذارد. اين همان دره‌ي گلمرگي است كه از آن‌جا خدايان، سامپينگه را به نزد خود فرا مي‌خوانند و او به پيشباز مرگ، خود را به دره پرتاب مي‌كند. همان‌جا كه موطن اهريمنان و مارهاي ناگ يعني قوم داس است كه بوگام داسي (مادر راوي بوف كور ) در معابد لينگام آن مي‌رقصيده ( معابد شيوائي كه هنوز هم برقرارند و مردمان در آن‌جا فالوس شيوا، آن نرگي تقدس يافته را پرستش مي‌كنند). اين همان نرگي پرستشاني هستند كه بار ديگر هدايت در توپ مرواري به آن باز مي‌گردد. اما هم در بوف كور و هم در توپ مرواري برخورد هدايت با معبد لينگام و نرگي پرستي منفي است. او خوب خوانده بود و خوب مي‌دانست كه شيوا، خداي ويرانگري و مرگ است و همسر او كالي بر اجساد مردگان مي‌رقصد؛ رقص شيوا نيز چنين رقصي است و نرگي او كه به روايتي خود شيوا آن را قطع مي‌كند - نرگي شهوت زدائي شده، ضد لذت و ضد آفرينش برهمايي است و شيوا بزرگترين رياضت كش. ولي هدايت مفهوم نرگي و معبد او را وارونه مي‌كند و نرگي پرستي را به لكاته‌ها و رجاله‌ها نسبت مي‌دهد و زيرشكم‌ پرستان توپ مرواري. اين مانند آن نعل وارونه است كه به فرهنگ مرگ مي‌زند. بر خلاف هدايت، سهراب سپهري است كه آشكارا در اطاق آبي، نويسنده‌ي نيلوفر كبود يعني هدايت را كم مايه و سطحي مي‌خواند.
ولي اين سپهري است كه نمي‌فهمد هدايت چگونه نعل وارونه مي‌زند. پارادوكس مي‌آفريند و فرهنگ مرگ را بر ملا مي‌سازد - به عنوان بخشي از پروژه اسطوره زدائي؛ در حالي كه سپهري، ستايش‌كننده‌اي معتقد به عرفان هندي است و يكي از شعرايي كه بر خلاف راه نيما و هدايت، بازگشت اسطوره و ماندن در اسطوره را مي‌خواست. و عشق و دوست داشتن در شعر او از منظر عرفان هندي و بودايي است و نزديك به گنوسيس مانوي زمان ساساني كه پس از آن دو قرن سكوتي كه عبدالحسين زرين‌كوب روايت مي‌كند و آن حمله هولناك و مرگبار مغول و استيصال و درماندگي و بهت جامعه‌ي فاجعه زده ايران، از دل آن عرفاني گسترده به مثابه يك مفر زاده مي‌شود كه به سرعت بر تمامي فرهنگ و شيوه‌ي زندگي ما سيطره مي‌يابد، تا جايي كه عرفاي بزرگي چون عطار جنون و ”موت ارادي” را ستايش مي‌كنند و ديگران ”مدهوشي” و ”‌ترك زندگي” را آموزش مي‌دهند تا بي‌نيازي تجربه كنند و چله ‌نشيني و خاكستر نشيني. رياضتي از سويي براي نفي لذات زندگي و از سوي ديگر تجربه‌ي اختياري مرگ و هول و هراس مردن براي زماني كه ناگهان بانگي برآيد و فاجعه تكرار شود؛ فاجعه‌ي جنگي مانند حمله‌ي مغول كه فقط در نيشابور صدها هزار نفر را قتل عام كرد و همه نشانه‌هاي زندگي ويران شد. جنگي كه اين بار تيمور لنگ آغاز كرد و اسيران فاجعه زده در ترور وحشت مرگي كه ناگهان فرود مي‌آمد، چون خواب ‌زدگان به دستور سرباز مغول و تركمان و افغان با اطاعت محض گردن بر سنگ به انتظار دژخيم خود مي‌ماندند تا وي شمشيري بيابد و سر آنان را از بدن جدا كند، وگرنه بايد به انتظار فاجعه‌يي ديگر و پايان زندگي هولناك در ظلمات بي خبري و سرنوشت تقدير از پيش نوشته، دست بر روي دست حيران و بي‌امان مي‌نشستند، با كفن و گوري كه پيشاپيش براي خود فراهم كرده بودند. البته اگر مكنت كافي براي خريد آن داشتند وگرنه بايد به انتظار سرما يا طوفاني مرگبار، قحطي، سيل و يا زلزله‌اي بنيان كن مي‌ماندند، آن گونه كه در بم رخ داد و آوار از خانه‌ها گورهاي خانوادگي ساخت. يا شايد هم بايد به انتظار فرمانروايي قدر قدرت با حاكميت مطلق و فره ايزدي بودند تا مانند ظل‌الهي ظهور كند و چون نادر دوران از چشم مردمان مناره سازد و يا چون آقا محمدخان از سرهاي بريده ! و از هر خانه، هر كوي و برزن، صداي ناله، ضجه، شيون و مرگ و آنگاه صداي نوحه و سوگ سياوش‌ها و سهراب‌ها و بازتاب و پژواك اين صداها در نواي موسيقي سنتي ما كه با امان امان، هوار، بيداد و داد و فرياد آغاز مي‌شود كه به ما بگويد كه اين نه نغمه شادي و شور زندگي بلكه صداي مرگ است. صدايي كه هدايت و شاملو در موسيقي ما مي‌شنيدند و از آن مي‌گريختند و ما كه در فرهنگ مرگ غرقه بوديم (و هستيم) نمي‌فهميديم چرا؟ و هدايت پيش از ما مي‌دانست كه حتا "دم غنيمت است" و عشرت خيامي ما واكنشي در برابر مرگ و فناست وقتي كه نوشت «روي ترانه‌هاي خيام بوي غليظ شراب سنگيني مي‌كند و مرگ از لاي دندان‌هاي كليد شده‌اش مي‌گويد خوش باشيم.
كدام شاعر بزرگي در اين جامعه است كه پيش از عصر هدايت و نيما - پشت به زندگي و رو به مرگ شعر نسروده باشد؟ دوستي در پاسخ به من كه مي‌گفتم آبشخور عرفان و شعر و موسيقي ما همواره ”فرهنگ مرگ” بوده ‌گفت: «درست است كه فرهنگ ما مرگ ‌انديش است، اما حافظ استثنا بوده است، حافظ اميد مي‌دهد». پرسيدم : به اين زندگي؟ يا به زندگي انسان پيش از هبوط؟ مگر رندي چون حافظ مي‌توانست دل به اين دنياي فاني خوش كند؟ آن هم در زمانه‌اي كه مردم ايران خونبارترين فاجعه‌ي تاريخ خود را تجربه مي‌كردند و هنوز صداي مرگ، صداي بيداد و چپاول و شكنجه شنيده مي‌شد. ولي حافظ حتا نيم نگاهي هم به اين واقعيت نينداخت . زيرا او پشت به تمامي زندگي نشسته بود و همه‌ي ما كه از حافظ تفأل مي‌زنيم نيز، و از اين روست كه بورخس نمي‌فهمد چرا ايراني‌ها حافظ را به گونه‌اي مي‌خوانند كه انگار در زمان حافظ زندگي مي‌كنند. و نمي‌داند كه ما واقعا در زمان حافظ زندگي مي‌كنيم و از آن زمان تاكنون ذهنيت و انديشه‌ي ما تكان نخورده است و ما هم پشت به زندگي و رو به مرگ به انتظار نشسته‌ايم و با اميدي نه به آينده‌اي در اين زندگي يا براي حركتي در اين جهان. و مگر اين درست همان جهان‌بيني و همان فرهنگ مرگي نيست كه صادق هدايت در نوشتارش و البته با مرگ خودخواسته‌اش، آن را افشا مي‌كند و مهم‌ترين نعل وارونه را به اين فرهنگ مي‌زند. او ( صادق هدايت) فرهنگ مرگ را زندگي مي‌كند تا آن را فاش سازد. همان طور كه در مقدمه‌ي نيرنگستان توصيه مي‌كند كه براي تقدس‌زدائي از خرافات و موهومات (يعني فولكلور و اسطوره‌ي زنگ زده و واپس مانده) بايد آن را به نوشتار درآورد.
و درست به همين دليل است كه من در 28 بهمن 1382 در صد و يكمين زادروز اين انديشمند مدرنيته در اين ناكجا آباد مي‌خواهم اين نعل وارونه‌ي هدايت به فرهنگ كهن مرگ را كه بخش ارگانيك زندگي ما شده به شما معرفي كنم (همان پارادوكسي كه زيركانه و هنرمندانه در بوف كور خلق مي‌شود ) وگرنه براي مرگ‌انديشي و مرگ خود خواسته‌ي هدايت اين همه جنجال نمي‌كردند؛ مگر لااقل در ظاهر با فرهنگ همان مصلحين تفاوتي داشت؟ مگر همه‌ي عرفا و فضلا و سردمداران فرهنگي اين ملك از صبح تا شام در مورد پوچي و بي‌ارزشي اين جهان فاني حرف نمي‌زنند و همه را به عدم دلبستگي به اين جهان فاني نمي‌خوانند؟ پس سرزنش هدايت براي چه بوده؟ ولي ما مي‌دانيم و آن‌ ها نيز، كه هدايت فرهنگ مرگ را به گونه‌اي ديگر نوشت و از زاويه‌اي پرتاب كرد كه اثرگذارترين گفتمان نقادانه و سلطه براندازترين اعتراض به ”فرهنگ مرگ” باشد و به نظر من اگر اين پارادوكس را نداشت، شايد اين همه مخالف و موافق به آن جذب نمي‌ شدند و اين همه تامل برانگيز نمي ‌بود. آن همه مرگ انديش و مرگ ‌ستا پيش از او و آن همه خودكشي كننده بعد از او بودند ( و آدم‌هاي نام‌آور) ولي هيچكدام اين همه سؤال برانگيز نشد، به خصوص اگر با جهان ‌بيني و فرهنگ آن ‌ها هماهنگ بود. مانند خودكشي كاواباتا ( آن نويسنده سامورايي ژاپن كه بعد از دريافت جايزه‌ي نوبل و پذيرش و ستايش جهاني هم خودكشي كرد ) ولي در همان راستاي ذهنيت و انكار خواست زندگي سامورائي بود. يا مثلا با نوعي آسيب شناسي رواني مثل خودكشي ويرجينيا وولف يا سيلويا پلات كه سابقه‌ي افسردگي بارز وجود داشت. ولي براي هدايت كه برخلاف اظهار نظر‌هاي بي ‌پايه نه اسكيزوفرنيك بود نه بيماري خلقي داشت و نه اعتياد به معني واقعي اعتياد. و از نظر شخصيتي بايد گفت از نوادري در اين مرز و بوم بود كه شخصيتي منسجم، اجتماعي، پر از شورو شوق و زندگي خلاق داشت كه اگر بگويند يك بار در 24 سالگي هم به قصد خودكشي در رودخانه افتاده دليل محكمي براي خودكشي‌اش در 50 سالگي به علت يك بيماري افسردگي ديرپا نمي‌ شود. آن هم با كارنامه‌ي پر بار 25 ساله‌اي كه در دست داريم. نه تنگدستي اقتصادي براي او مي‌توانست بن ‌بستي چنين خردكننده باشد و نه به ادعاي برخي از مفسران ادبي - سياسي، اختناق رضا شاهي، آن هم با ده سال تاخير، مي‌توانست او را به بن بست بكشاند و نه در ذهنش بن ‌بستي بين مدرنيته و سنت بود ( او تكليفش را خيلي زود در مورد اين دو روشن كرد و تمام گرايشش به جمع‌آوري فولكلور و ترجمه‌هايش از متون پهلوي) به عنوان يك پژوهشگر بود. و در مقدمه نيرنگستان و زند و هومن يسن به عنوان يك انسان مدرن ، اهدافش را روشن مي‌كند. بن بستي را كه خوانندگان 82 نامه به شهيد نورائي حس مي‌كنند به نظر من بن ‌بستي نبوده كه هدايت در خود مي‌ديد، او بن ‌بست را در جامعه و فرهنگي مي‌ديد كه در آن مي ‌زيست ، فرهنگي بسته كه در مقابل هر تغييري مقاوم بود و دور خودش مي‌ چرخيد و از هر گوشه‌اش صداي مرگ و بوي مردگي و پوسيدگي مي‌آمد و سنگيني اين مرده را ( همان گونه كه در بوف كور ) بر خود حس مي‌كرد. صداي مرگي كه همه‌ي ما از بچگي شنيده‌ايم. وقتي به قول شاملو : كوچه به كوچه مرده مي‌بردند، و به ما مي‌آموختند كه مرگ را هر لحظه جلوي چشم خود ببينيم ، مرگي كه بالاي سرمان پر پر مي‌زند و در دو قدمي هر كسي است. در تحليل اخوان ثالث نوشتم كه كدام ملتي را مي‌شناسيد كه براي پيك نيك به گورستان بروند، ميان قبرها بنشينند و بساط چايي و سفره‌ي ناهار پهن كند و بچه‌ها در خاك مرده‌ها از سر و كول هم بالا روند؟ دوست نقاشي به ياد آورد بچگي‌اش را كه در گورستان ‌هاي وسط شهر قزوين بازي مي‌كرده. دوست شاعري به ياد آورد كه در آغاز جواني با شعراي كلاسيك اصفهان به تكيه مير مي‌رفتند و در ايوان مي ‌نشستند، تاس كباب مي‌خوردند و شعر مي ‌خواندند و اين جلسه انجمن شعرا در گورستان اصفهان بود. غلامحسين ساعدي گفته بود در جواني در گورستاني پشت خانه ‌شان مي‌رفته، هر روز عصر قدم مي‌زده و فكر مي‌كرده، با اين خاطره بهتر ميتوان ”عزاداران بيل” او را درك كرد. و شايد بتوان فهميد كه چرا يدالله رويايي شعرهاي 72 سنگ قبر را مي‌ سرايد، آن هم زماني كه در فرانسه است. و چرا فروغ اين همه از مرگ و آغاز فصل سرد مي‌گويد، و از مادراني كه فرزند مرده به دنيا مي‌آورند. انگار كه همه‌ي نوزادان اين سرزمين در ظلمات گور چشم به جهان مي‌ گشايند و نخستين صدايي كه به گوش‌شان مي‌خورد، صداي مرگ است. از اين روست كه زندگي در اين جا بر مدار صفر دور مي‌زند و اميد و حركت حرف احمقانه‌اي است.